16 listopada, w wieku 94 lat, zmarł Milton Friedman, wielki ekonomista, jeden z twórców słynnej dziś chicagowskiej szkoły monetaryzmu, laureat nagrody Nobla w 1976 r. Profesor Friedman przejdzie do historii myśli ekonomicznej jako zwolennik teorii, zgodnie z którą to ilość pieniądza jest najważniejszym instrumentem polityki gospodarczej i jednocześnie główną determinantą takich zjawisk jak inflacja czy cykl koniunkturalny.
Milton Friedman byÅ‚ jednak nie tylko ekonomistÄ…, lecz także wybitnym apologetÄ… wolnego rynku, indywidualizmu i wolnoÅ›ci osobistej. Autor sÅ‚ynnej, przetÅ‚umaczonej na polski, książki „Wolny wybór” uważaÅ‚, że najważniejsze jest nie tyle przywiÄ…zywanie wagi do niedoskonaÅ‚oÅ›ci rynku, co raczej pamiÄ™tanie o niewydajnoÅ›ci rzÄ…du, szczególnie w sytuacjach, kiedy pragnie naprawić niewydajnoÅ›ci rynku. Friedman opowiadaÅ‚ siÄ™ za koniecznoÅ›ciÄ… zniesienia wszelkich kwot, ceÅ‚ i ograniczeÅ„ handlowych. KrytykowaÅ‚ zachodni model paÅ„stwa dobrobytu jako współczesnÄ… hybrydÄ™ socjalizmu. WierzyÅ‚ też, że przywilejem każdego czÅ‚owieka jest z jednej strony wolność w podejmowaniu decyzji, a z drugiej konieczność ponoszenia za nie konsekwencji. Dlatego wÅ‚aÅ›nie opowiadaÅ‚ siÄ™ m.in. za legalizacjÄ… narkotyków, prostytucji oraz zniesieniem paÅ„stwowego monopolu na licencjonowanie lekarzy, kierowców itd.
Profesor Friedman żywo interesował się sprawami Polski. Chwalił nasz kraj za przeprowadzenie odważnych reform gospodarczych, lecz dobitnie podkreślał, że przemiany własnościowe nie były dostatecznie głębokie, co zahamuje niepotrzebnie proces urynkowienia i rozwoju. Nie stronił też od krytyki środowiska solidarnościowego, uważając, że wciąż w zbyt dużym stopniu kieruje się poglądami socjalistycznymi i nie wyciąga wniosków z przeszłości. Profesor Friedman odradzał Polsce tworzenie banku centralnego (sugerując oparcie złotówki na marce lub dolarze), a także przyjęcie wspólnej waluty europejskiej.
Wczoraj zmarł wielki nauczyciel kapitalizmu. Jego odejście jest niepowetowaną stratą nie tylko dla rodziny oraz towarzystw naukowych, którym przewodniczył, lecz także dla wszystkich zwolenników wolności na świecie.
