Otóż istnieje logiczne uzasadnienie tego stwierdzenia, ale jest ono błędne w samym Kartezjańskim założeniu: „myślę, więc jestem”. Stwierdzenie to zawiera i tym samym zakłada nieodłączne od reszty (choć nie wyartykułowane) istnienie „Ja”. Czym jest owe „Ja”, „ego” (pierwsza osoba w liczbie pojedynczej)? Najprościej mówiąc, deklaracją (aktem wiary) własnej odrębności od reszty natury (ogólniej; Rzeczywistości). Prawda, jakie to wydaje się „oczywiste” (w naszej kulturze, a ściślej w naszym paradygmacie)?
„Ja” jestem „czymś innym” niż to, co postrzegam w pewnej odległości od „siebie”. Owa „świadomość“, (która w gruncie rzeczy, jest tylko aktem wiary) „własnej” odrębności, musi definiować, co jest „mną” (moje) a co jest „zewnętrzne” (co „mną” nie jest). Wiele osób skłonnych jest lokować swoją tożsamość w granicach własnego ciała mówiąc: to „moje” ciało, lecz takie myślenie nie ma swojej „naturalnej” granicy, ponieważ większość znanych mi osób, pojęcie „moje” rozciąga również na efekty „swojej” pracy lub działalności (w tym również takiej jak myślenie). Stąd wprost wynika podwójny błąd Kartezjańskiego „myślenia”: bezkrytyczna akceptacja tożsamości, poprzez poczucie cielesności (bólu, smaku, węchu, zapachu, słuchu i widzenia) prowadzi wprost do pojęcia własności(ciała), zaś myślenie oparte na takim akcie wiary, bezkrytycznie rozciągane jest na „efekty” „własnej” działalności i jej pochodne.

Pozdrawiam HenryK

Stąd, trudno mi zgodzić się, aby z myślenia wynikało posiadanie. Bo skoro myślenie nie konstytuuje nawet istnienia, to tym bardziej posiadania. (Aby posiadać, należy wpierw istnieć.)

Pozdrawiam.
Arkazy.

Cóż dokładnie miałyby jednak oznaczać wspomniane nawoływania do „demokratyzacji gospodarki”? Przeszczepiając z gruntu politycznego definicję demokracji jako formy rządów, w której reprezentanci większości decydują o losach ogółu, można przypuścić, że na gruncie gospodarczym miałaby ona oznaczać prymat decyzji rzeczonych reprezentantów nad decyzjami indywidualnych właścicieli co do sposobu wykorzystania posiadanych przez tych drugich zasobów.

Podstawowy problem jest ten, że autor wrzuca polityczną definicję demokracji, jako formy sprawowania władzy do “radykalnej” definicji demokracji, która oznacza wypracowywanie wspólnych rozwiązań, dotyczących określonej, wspólnej strefy. W tym kontekście demokracja nie oznacza decydowanie grupki wybrańców za resztę, a podejmowanie decyzji na zasadzie konsensusu, przy współudziale wszystkich zainteresowanych. Jeszcze nie przeczytałem reszty, ale jeśli dalej są zmieszane te dwa porządki, to chyba nie ma o czym gadać.

Najpowszechniejszą odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź lockowska, która, jak osobiście sądzę, ma silne, choć rzadko przywoływane źródła kartezjańskie – otóż z „myślę” wynika nie tylko „jestem”, lecz również „posiadam”, posiadam swój umysł oraz kontrolowane przezeń ciało.

a tutaj sobie zagram. Na jakiej podstawie moje “posiadanie” ma być naturalne? To, że w ciele, którym akurat dysponuję, uaktywniły się określone cechy i talenty jest arbitralne (natura rozdysponowała je arbitralnie), ew. pochodzą od moich rodziców genetycznie (co było równie arbitralne, lub też uwarunkowane społecznie). Dlaczego za naturalne mam uznać dysponowanie “moimi” talentami, na które nijak nie zasłużyłem (co nie znaczy, że inni zasłużyli)?
Ps. Inna sprawa, że przecież Locke dosyć hm…, sceptycznie odnosił się do własności na przykład ziemi (czy sytuacji, gdzie po zawłaszczeniu nie “pozostają jeszcze inne dla innych nie gorsze dobra wspólne”).

Założenie na przykład, że naturalne prawo do użytkowania danej puli zasobów posiada ogół mieszkańców danego obszaru, nie jest w stanie wyzwolić się z pułapki arbitralności – bo też o jakim obszarze mówimy? Gdzie przebiegają jego granice i kto miałby je wyznaczyć? Na podstawie jakich niedowolnych kryteriów możemy zdefiniować grupę rzekomo mającą przyrodzone prawo do kolektywnego użytkowania danego asortymentu dóbr naturalnych?

(Hehe, od razu przypomniał mi się Rawls:)
Akcja jest taka, że jeśli uznajemy, że przyznanie społeczności “naturalnego” prawa do użytkowania danych dóbr jest arbitralne, to równie arbitralne jest uznanie jednostce prawa do tegoż. Innymi słowy, jeśli uznajemy, że społeczność nie ma naturalnego prawa do użytkowania danego dobra, to nie jest to jeszcze żaden powód po temu, by uznać za dowiedzione, że jednostka takie prawa posiada. Naprawdę Rawls w tym kontekście (jak w mało którym) wykonał kawał dobrej roboty:))

Nie wydaje mi się, by istniała jakakolwiek logicznie uzasadniona odpowiedź na pytanie, dlaczego to jednostkowa jaźń miałaby być właścicielem:) Libertarianizm, przynajmniej po mojemu, oznacza, że dobrowolność działań ludzi jest podstawowym aspektem, który powoduje ich prawomocność (nie wnikajmy na razie głębiej). Jeśli tak, to musimy również założyć, że każde “społeczne” (ponadjednostkowe) interakcje, które opierają się na dobrowolności muszą zostać uznane za prawomocne. Skoro tak, to równie prawomocne jest uznanie, że w danej społeczności to ogół jest właścicielem danych zasobów, jak i, że to jednostki są właścicielami na określonych przez nie same zasadach. Mamy więc kolejną opcję, którą autor pominął (wg mnie zerżnąwszy swoje uzasadnienie od Rothbarda:).

To stanowisko nie tylko wymaga jednak podparcia się wątpliwą i trudną do umotywowania kolektywistyczną metafizyką,

a w czym lepsza/gorsza jest kolektywistyczna metafizyka od indywidualistycznej metafizyki przy konstruowaniu konstytutywnych zasad?

Walter Block często posługuje się następującym eksperymentem myślowym: wyobraź sobie, że do twojego domu wpada tuzin nieznajomych jegomościów i bierze się za wynoszenie twoich sprzętów domowych. Kiedy protestujesz, grożąc wezwaniem służb ochronnych, jeden z nieproszonych gości odpowiada: „Chwileczkę, jesteśmy przecież wszyscy dobrymi demokratami. Rozsądźmy ten spór na drodze głosowania

Patrz: pierwsza część mojej wypowiedzi:)

Alternatywą dla teorii prawno-naturalnej jest teoria utylitarystyczna, obrońca „demokratyzacji gospodarki” mógłby więc argumentować, że każdy prywatny właściciel powinien liczyć się z ewentualnością bycia wywłaszczonym, jako że podobne wywłaszczenie służyć może maksymalizacji społecznej użyteczności, pożądanej tak ze względów moralnych jak i ekonomicznych.

Znaczy się chodzi o to, jak rozumiem, że utylitaryzm przenosi nacisk z jednostki na konkretną społeczność i tu jest problem, tak? Tj., przenosi prawa z jednostki na organizmy ponadjednostkowe, co jest, a przynajmniej wydaje się być, sprzeczne z duchem libertarianizmu. Jeśli o to chodzi, to, powiedzmy, mogę się zgodzić, niemniej przywoływany przeze mnie motyw ucierania stanowisk i prawa „uzgadnianego” bynajmniej utylitarystyczny nie jest.

Argument ten, posiłkujący się wspomnianą wcześniej lockowską zasadą uzyskiwania praw własności na drodze zagospodarowywania zasobów niczyich, pomija fakt, iż zasada ta nie odnosi się do zasobów, które weszły już w czyjeś posiadanie.

Autor chyba nie zwrócił uwagi, że locke’ańska teoria sprawiedliwości polega właśnie na użytkowaniu. Zasada jest prosta: użytkujesz, masz; nie użytkujesz – pracisz prawo do posiadania (mam nadzieję, że w najbliższym Nieregularniku pojawi się tłumaczenie pewnego tekstu, który szerzej omówi tę kwestię).

Na temat podniesiony na początku mojego komentarza również będziecie mogli przeczytać w nieregularniku, już w (daj Bóg, czy matka natura:) styczniu.

Co do drugiej kwestii to szczerze mówiąc nie bardzo rozumiem stwierdzenie, że „pojęcie istnienia jest bezpośrednio dane jednostce”. Jeśli czyjś umysł zostanie uszkodzony w stopniu uniemożliwiającym myślenie, to czy taki ktoś będzie świadomy swojego istnienia? Ja mam wątpliwości.

Pozdrowienia,
Jakub