Tłumaczenie: Sebastian Malinski

Prof. Huerta de Soto składa hołd scholastykom hiszpańskim z okazji 500-lecia urodzin Diega de Covarrubiasa y Leyvy, podkreślając znaczenie myślicieli z Salamanki jako prekursorów szkoły austriackiej. Może powinna ona nazywać się z tego powodu szkołą hiszpańską? Wykład odbył się 8 listopada 2013 roku. Zapraszamy do obejrzenia!

Podobał Ci się film? Chcesz obejrzeć ich więcej? Wesprzyj mises.pl!


18 odpowiedzi na „[Video] Huerta de Soto: Scholastycy i nauka ekonomiczna”

  • Niesamowity wykład. Co prawda dużo w nim bicia w protestantyzm i wychwalania katolicyzmu, jako tradycji wolnościowej (co uważam za historyczną aberrację), ale i tak robi wielkie wrażenie. Polecam nawet zwolennikom wolnej bankowości. 🙂

  • 500 lat wcześniej Hiszpanie teoretyzowali a w Polsce wprowadzano to w życie,zresztą o właściwym postępowaniu w życiu przynoszącym maksymalne korzyści wiedziano już tysiące lat temu..

  • Jestem po lekturze „Ludzkiego działania” i mam poważne wątpliwości, czy ludzie faktycznie działają racjonalnie. Często działamy instynktownie, nie zważamy na skutki swoich działań albo nie wiemy jakie wystąpią, brakuje nam informacji, a do tego jeszcze natrafiamy na działania marketingowe. Czy w takich warunkach nasze decyzje są faktycznie podejmowane świadomie?

    • Trafna uwaga – wg mnie decyzje są podejmowane automatycznie, na podstawie uwarunkowań genetycznych, doświadczeń i zdobytej wiedzy. Natomiast jedne decyzje są „lepsze” inne „gorsze” – ucząc siebie i innych ekonomii możemy się „przeprogramować” do podejmowania tych lepszych.

      • Czy więc założenia Misesa o świadomości ludzkiego wyboru są błędne?

        • Automatyczny nie znaczy nieświadomy – każdy z nas jest świadomy tego co robi, natomiast sam proces podejmowania decyzji, jakkolwiek by nie był długi jest wg mnie w pełni deterministyczny. Świadomość to wg mnie zdolność obserwowania swoich procesów myślowych. Racjonalne działanie opisane przez Misesa jest wg mnie bardzo dobrym przybliżeniem rzeczywistego stanu rzeczy, wystarczającym do codziennych sytuacji, bez wdawania się w filozoficzne rozważania.

    • Decyzje o nas ktoś musi podejmować. My, albo ktoś z góry. Nasze błądzenie nie usprawiedliwia przekazywania decyzji w górę, ci na górze też są tylko ludźmi i ich decyzje mogą być tak samo nieracjonalne jak nasze.

    • Mises pisząc, że ludzkie działanie jest racjonalne nie miał na myśli, ze jest zgodne z Pana kryteriami racjonalności, tylko to, że działanie jest zawsze celowe, ze człowiek robi coś po coś. Racjonalność w dobrej ekonomii definiuje się jako działanie zgodne z celami działającego. Człowiek, który robi nawet najglupsze rzeczy nie robi tego nieświadomie i automatycznie, wbrew swojej woli, tylko zawsze ma w tym jakiś cel, jest to wynik jego wolnej de decyzji. Decyzje te rzecz jasna są również dererminowane bagażem genetycznym, doświadczeniem etc.

      • Dziękuję za odpowiedź. Czy mógłby Pan jeszcze odpowiedzieć na pytanie dotyczące metodologicznego indywidualizmu?

        • Jeszcze jedno pytanie: jeżeli działamy pod przymusem, nie mając innego wyboru, wbrew swojej woli, to takie działanie już racjonalne nie jest?

          • Mam nadzieje, że to już ostatnia pytanie w najbliższym czasie. Dotyczy prawa malejącej użyteczności marginalnej. Załóżmy, że kolekcjoner posiada 2 takie same monety, które kupił za podobną cenę. Nagle dowiaduje się, że na świecie istnieją tylko 3 takie. Determinacja, a tym samym cena jaką jest w stanie zapłacić za ostatnią z monet jest bez porównania większa niż w przypadku 2 poprzednich. Czy w takim przypadku możemy powiedzieć, że użyteczność 3 monety jest dla niego mniejsza niż 1 i 2?

          • Zawsze mamy inny wybór, przymus ogranicza wybór ale go nie eliminuje – działanie nadal będzie w misesowskim rozumieniu racjonalne. Wiem, że pytanie nie do mnie, ale nie mogłem się powstrzymać aby nie odpowiedzieć 😉

          • A propos malejącej użyteczności marginalnej – dotyczy ona dóbr, które co do zasady mają taką samą wartość początkową dla danej osoby. Słusznie zauważasz, że te na pozór identyczne monety jednak się od siebie różnią – mają dodatkową cechę związana z ich kolejnością (i liczebnością). Cecha ta dotyczy wszystkich dóbr – ale im dane dobro jest liczniejsze tym mniejsze znaczenie ma ta cecha, przy dobrach występujących w obfitych ilościach jest ona pomijalna i dobra stają się w bardzo dobrym przybliżeniu identyczne. Prawo malejącej użyteczności marginalnej jest prawem ogólnym – ceteris paribus, jak wszystkie prawa w ekonomii. Jest ono zawsze poprawne, ale musimy pamiętać aby porównywać „jabłka z jabłkami”.
            Podsumowując: w Twoim przypadku nakładają się na siebie dwa prawa – malejącej użyteczności krańcowej i „wartości kolekcjonerskiej” (nie mam teraz czasu na opisanie co się na nią składa, ale chyba łapiesz już o co mi chodzi). Działają one w odwrotnym kierunku (i raczej nieliniowo) – ostateczna wartość zależy od tego, który czynnik przeważy.

      • Nie do końca się z panem zgadzam: świadomość – tak, natomiast co do wolnej woli mam poważne wątpliwości. Czy potrafi Pan uzasadnić w jaki sposób mogłaby ona działać?

    • mylisz racjonalne działa nie z działaniem wolnym od błędów. twierdzenie że człowiek działa racjonalnie oznacza że podejmuje działanie gdy spodziewany rezultat przy posiadanych informacjach polepszy obecny stan.
      to że nigdy nie posiadamy pełnych informacji nie oznacza że twierdzenie jest błędne.

      • Mógłby Pan się jeszcze odnieść do malejącej użyteczności marginalnej na przykładzie tych monet? Czy w takiej sytuacji moneta 3 ma faktycznie mniejszą użyteczność od 2?

  • Jeszcze jedno pytanie: Callahan opisując metodologiczny indywidualizm stwierdza, że wyboru zawsze dokonuje jedno lub kilka indywiduów, a potem przytacza przykład obywateli miasta, którzy dokonali wyboru z racji zdobycia większości w głosowaniu. Czy w takim przypadku wyboru nie dokonała grupa osób, która wybrała opcję X a nie Y? Czy może chodzi tutaj o to, że na wynik tego głosowania składają się konkretne głosy pojedynczych osób?

    • Przy każdym głosowaniu wyboru dokonują indywidualne osoby. Mówienie, że wyboru dokonała grupa jest paskudnym nadużyciem. Grupa to zbiór jednostek, dlatego prawie zawsze (poza rzadkimi przypadkami jednomyślności) wyboru dokonuje część grupy. W skrajnym przypadku wybór ten jest sprzeczny z wolą 49,(9)% członków grupy – dlatego właśnie demokracja jest bezsensowna.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  • google
  • facebook
  • twitter
  • youtube
Zapisz się na newsletter:

Wybierz listę(y):

Cytat:
  • Nic nie jest tak trwałe jak tymczasowa polityka rządu. Milton Friedman
Mecenasi
Wspieraj Nas>>
W listopadzie wsparli nas:
Pan Dominik Aromiński
Pan Bartosz Baranowski
Pan Wojciech Bielecki
Pan Karol Bisewski
Pan Rafał Boniecki
Pani Dominika Buczek
Pani Julia Bula
Pani Maja Chroboczek
Pan Marcin Dabkus
Pan Michał Dębowski
Pan Paweł Drożniak
Pan Tomasz Dworowy
Pan Dariusz Dziadkowski
Pan Maciej Gorzelak
Pan Jarosław Grycz
Pan Adrian Grzemski
Pan Maciej Grzymkowski
Państwo Paulina i Przemysław Hys
Pan Miłosz Janas
Pan Łukasz Jasiński
Pan Dominik Jaskulski
Pan Paweł Jegor
Pan Tomasz Jetka
Pan Gustaw Jokiel
Pan Dominik Jureczko
Pan Paweł Jurewicz
Pan Jan Kłosiński
Pan Jan Kochman
Pan Kamil Kopeć
Pan Wojciech Kukla
Pan Jerzy Kustowski
Pan Stanisław Kwiatkowski
Pan Tomasz Malinowski
Pan Miłosz Mazurkiewicz
Pani Magdalena Moroń
Pan Marcin Moroń
Pan Piotr Musielak
Pan Tomasz Netczuk
Pan Filip Nowicki
Pani Karolina Olszańska
Pan Zbigniew Ostrowski
Pan Mateusz Pigłowski
Pan Mikołaj Pisarski
Pani Agnieszka Płonka
Pan Bartłomiej Podolski
Pan Paweł Pokrywka
Pan Michał Puszkarczuk
Pan Jakub Sabała
Pan Adam Skrodzki
Pan Michał Sobczak
Pan Radosław Sobieś
Pan Piotr Sowiński
Pan Łukasz Szostak
Pan Michał Szymanek
Pan Marek Trzaska
Pan Krzysztof Turowski
Pan Jan Tyszkiewicz
Pan Adam Wasielewski
Pan Waldemar Wilczyński
Pan Jakub Wołoszyn
Pan Karol Zdybel
Pan Marek Zemsta
Pani Mariola Zabielska-Romaszewska
Pracownik Santander Bank
Łącznie otrzymaliśmy 2 853,71 zł . Dziękujemy wszystkim Darczyńcom!
Znajdź się na liście>>
Lista mecenasów>>