Autor: Mateusz Machaj

Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału ósmego działu trzeciego „Przedsiębiorczość w praktyce” podręcznika do przedsiębiorczości, opracowywanego w ramach projektu „Wolna przedsiębiorczość”. Tekst zostanie poddany skrupulatnemu opracowaniu redakcyjno-korektorskiemu, dlatego na obecnym etapie prosimy przede wszystkim o uwagi merytoryczne, dotyczące między innymi klarowności wywodu, poprawności rozumowania, łatwości języka czy trafności przykładów etc.

kariera#samoocena #edukacja #kariera #praca #werbalnie #niewerbalnie

W rozdziale nauczysz się:

  • O wadze właściwej samoedukacji
  • O samoocenie własnych umiejętności i zainteresowań
  • O wyborze ścieżki zawodowej i aplikowaniu na miejsce pracy
  • O roli właściwej autoprezentacji

Podjęcie właściwej i dającej spełnienie pracy jest procesem bardziej rozciągniętym w czasie, niż mogłoby się wydawać. Kiedy już jesteśmy w pełni ukształtowani w dorosłym życiu, musimy się dobrze zareklamować odpowiednimi dokumentami aplikacyjnymi oraz zaprezentować w wypadku zaproszenia na rozmowę. W rzeczywistości zdobywanie pracy rozpoczyna się wcześniej, gdy staramy się oceniać własne umiejętności, potencjał i zainteresowania. A w zasadzie jeszcze wcześniej, bowiem na etapie samokształcenia, gdy umiejętności i zainteresowania są przez nas tworzone i rozwijane.

W dzisiejszym systemie niejednokrotnie używa się (a może wręcz nadużywa) terminu „gospodarka oparta na wiedzy”. Chodzi w istocie o to, że na współczesnym rynku pracy w rozwiniętych gospodarkach przeważająca część pracowników mniej lub bardziej pracuje „głową”, a nie kończynami (dotyczy to w zasadzie każdego stanowiska; od inżyniera przez maszynistę na sprzątającym skończywszy). Czysto fizyczna praca jest zastępowana przez roboty i maszyny, które nadzoruje i naprawia człowiek. Konieczność korzystania z głowy, a nie tylko fizycznej siły, dotyczy w zasadzie każdej branży. Dlatego na etapie edukacji tak ważne jest umiejętne rozwijanie osobistych talentów i zainteresowań. Często słyszymy, że edukacja jest ważna, jednakże ważna jest tak naprawdę samoedukacja. Kształcenie się w kierunku celu, który jesteśmy w stanie osiągnąć  oraz który jest w stanie dać nam jakąś osobistą radość lub zainteresowanie. Dlatego na przykład wybrawszy jakiś kierunek studiów, warto mieć w nim fragment, który w jakiejś mierze nas zainteresuje. Większość kierunków studiów jest bardzo ogólna i nie kształci konkretnie w specyficznych dziedzinach. Dlatego pomysłem wartym rozważenia jest próbowanie odnalezienia na studiach konkretnej dziedziny, która nas zainteresuje. Być może nawet będzie to dziedzina niezwiązana bezpośrednio z kierunkiem studiów. Jeśli znajdziemy tematykę, która sprawiłaby, że uczęszczamy na koła naukowe, uprawiamy hobby, czy  prowadzimy choćby stronę internetową, to nie zmarnujemy czasu. Szczególnie, że większość ludzi pracuje na stanowiskach niezwiązanych bezpośrednio z ich formalnym wykształceniem. Dodatkowo warto pamiętać, że współcześnie rynek pracy mimo opierania się na wiedzy, jest rynkiem bardzo głębokim – pozwala się na nim odnaleźć osobom o bardzo różnych zainteresowaniach i umiejętnościach.

W procesie realizacji osobistej i rozwoju umiejętności warto zdawać sobie sprawę także z własnych cech osobowościowych i pracować nad nimi. Większość z cech ma to do siebie, że w różnych sytuacjach mogą się okazać albo wadami, albo zaletami.

Kiedy już wybierzemy miejsce pracy, które nas zainteresuje, musimy przygotować odpowiednie dokumenty aplikacyjne. Dwa podstawowe to życiorys oraz list motywacyjny (oprócz tego pracodawca może wymagać załączników potwierdzających rozmaite osiągnięcia wymieniane w życiorysie). Życiorys opisuje ścieżkę formalnej edukacji, doświadczenie zawodowe (poprzednie miejsca pracy), oraz rozliczne formy aktywności niekoniecznie zawodowej, ale związane z dziedziną, którą się zajmujemy. List motywacyjny natomiast ma zadanie przede wszystkim odzwierciedlić chęć do pracy w danej firmie, oraz uwypuklić najważniejsze cechy kandydata.

Zarówno list motywacyjny, jak i życiorys piszemy zawsze w oparciu o szczegółową ofertę pracy. Z oferty tej powinniśmy wywnioskować, co jest najważniejsze dla potencjalnego pracodawcy. Dlatego życiorys należy uporządkować od rzeczy najbardziej istotnych do mniej istotnych. Nie należy również przesadzać ze sztucznym wydłużaniem życiorysu i chwaleniem się wszelkimi (niekoniecznie bardzo istotnymi) osiągnięciami. To może nawet zniechęcić pracodawcę, który w kandydacie zobaczy osobę niekoniecznie dbającą o czas odbiorcy. List motywacyjny natomiast ma pokazać, że nawiązaliśmy dialog z potencjalnym pracodawcą, że odpowiadamy na zgłoszone przez niego zapotrzebowanie zawarte w ofercie. Dlatego również nie powinien być zbyt rozwlekły, ale jednocześnie być szybkim przewodnikiem po najważniejszych punktach życiorysu, oraz wskazywać, dlaczego nasza osoba może spełniać kryteria na stanowisko pracy wymienione w ofercie. List nie powinien być również powieleniem listów standardowych, których jest pełno w Internecie (to częsty błąd aplikujących o pracę). List również nie powinien tylko powtarzać utartych schematów np. gdy twierdzimy, że spełniamy jakieś kryteriów z ogłoszenia o pracę, to warto to jakoś uargumentować (zobacz ramkę).

W wypadku, gdy pracodawca będzie zainteresowany naszą aplikacją, zaprasza nas na rozmowę kwalifikacyjną. Jest ona ważna nie tylko ze względu na nasze umiejętności intelektualne, ale także umiejętności społeczne. Potencjalny pracodawca może się na niej przekonać, jak radzimy sobie z komunikacją.

Formy komunikacji dzielą się na werbalne i niewerbalne. Werbalna komunikacja dotyczy samej wypowiedzi: tego co mówimy (treść) oraz w jaki sposób to mówimy (spójność językowa, intonacja).Natomiast komunikacja niewerbalna dotyczy zachowań, mimiki, gestykulacji i mowy ciała, które towarzyszą naszej wypowiedzi słownej. Jedna i druga forma ma ogromne znaczenie dla tego, jak jesteśmy odbierani przez otoczenie. Powiedzmy, że rozważamy zdanie „Moim ostatnim pracodawcą była firma ‘Dzień Doberek’”. Modulując ton głosu oraz tempo wypowiadania zdania jesteśmy w stanie zasugerować odbiorcy, że jest to fakt pozytywny, lub fakt negatywny. Same słowa użyte w zdaniu są neutralne – choć i je moglibyśmy zmienić na bardziej pozytywne lub negatywne. Natomiast abstrahując już od konkretnych słów, intonacja, głośność i płynność mówienia mogą wyrazić zupełnie inne emocje towarzyszące wypowiadaniu tego zdania. W ten sposób jesteśmy w stanie werbalnie sterować naszym przekazem.

Pozostaje również formuła niewerbalna. Składa się na nie poruszanie rękami, głową, mimika twarzy, a także ogólna postawa ciała. Mowa niewerbalna jest w stanie wzmocnić nasz przekaz, lub nieraz być z nim w sprzeczności. Jeśli na przykład machamy nerwowo rękami, to wypowiedziane przez nas słowa zostaną odebrane całkowicie inaczej niż w wypadku kontrolowanej i stonowanej gestykulacji. Najlepszą demonstracją potęgi mowy niewerbalnej są kontakty między sportowcami w trakcie zawodów. Mogą nie zamienić ze sobą słów, albo jako obserwatorzy możemy nie wiedzieć co mówią, ale, odczytując mowę niewerbalną ich ciał, możemy łatwo zorientować się, czy w danej chwili relacje między nimi są napięte, czy przyjazne.

Przy aplikowaniu na pracę celem mowy werbalnej jak i niewerbalnej jest przede wszystkim wykazanie profesjonalizmu w formalnym kontakcie z drugim człowiekiem, a także zademonstrowanie znajomości reguł kontaktu. Dlatego ważne jest nieprzerywanie, słuchanie, odpowiadanie na pytania, utrzymywanie kontaktu wzrokowego i reagowanie na komunikaty niewerbalne drugiej strony (jeśli na przykład ktoś drugi się do nas zwraca, to lekko przechylamy głowę, by zasugerować, że słuchamy, co do nas mówi).

Na końcu dochodzimy do pewnej generalnej konkluzji o tym, co jest ważne dla naszej przyszłości zawodowej: język. Język jest narzędziem, które pozwala się ludziom komunikować, a komunikacja jest podstawą do przekazywania idei, ulepszających nasze życia. Jest także podstawą do współpracy przy wszelkich projektach. Gdy mówimy „język”, mamy na myśli wszelkie formy komunikowania się i przekazywania informacji. A więc nie tylko język ojczysty i analogiczne języki obce, lecz także języki informatyczne i królową logicznego myślenia, matematykę. Dlatego bez względu na to, jak dokładnie w przyszłości będzie wyglądał rynek pracy, uważna nauka języków – od matematyki i informatyki po języki tradycyjne – zawsze będzie przydatna.

Przy poszukiwaniu pracy jednym z najważniejszych atutów jest również mobilność i skłonność do przemieszczania się. Polska znajduje się obecnie (stan na 2015 r.) w Unii Europejskiej, co oznacza, że polscy pracownicy mogą przenosić się do innych krajów i tam podejmować pracę. Ogromne możliwości w poszukiwaniu pracy oferuje obecnie Internet. Pozwala bowiem na wyszukiwanie ofert z całego świata, a także ułatwia znacznie uczestnictwo w procesie rekrutacji. Dodatkowo coraz więcej pracodawców przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne na stanowiska za pomocą połączenia audiowizualnego przez Internet tak, aby nie narażać na koszty podróży aplikujących i dzięki temu otworzyć się na szersze grono uzdolnionych kandydatów.

 

Ramka:2 Ramki w sumie.

  1. Skrótowa przykładowa oferta pracy: „Gazeta Codzienna” poszukuje do pracy na stanowisko redakcyjne młodego stażysty. Wymagania: wyższe wykształcenie, umiejętność władania bogatą polszczyzną, bardzo dobra znajomość języka angielskiego, umiejętność pracy w zespole i dobrej samoorganizacji. Praca: będzie polegała na sprawdzaniu i redagowaniu tekstów pisanych przez autorów i dziennikarzy, a także na tłumaczeniu tekstów zagranicznych autorów na język polski z języka angielskiego.
  2. Przykładowy list motywacyjny: Szanowni Państwo, postanowiłem aplikować na stanowisko w Państwa firmie, ponieważ od kilku lat zajmuje się pracą redakcyjną, która w dużej mierze pokrywa się z wymaganiami przedstawionymi w Państwa ofercie. W ostatnim roku udało mi się ukończyć pięcioletni cykl studiów socjologicznych, w trakcie których niemal przez cztery lata zaangażowany byłem w pracę nad portalem internetowym futbolodpodszewki.pl, gdzie poruszane są tematy dotyczące wiadomości ze świata piłkarskiego. Pracując jako zastępca redaktora naczelnego, odpowiadałem przede wszystkim za dobór materiałów do publikacji i dopilnowanie, aby codziennie ukazywało się na stronie minimum pięć sprawdzonych tekstów. Moje obowiązki polegały przede wszystkim na współpracy z kilkunastoma autorami, przeprowadzaniu korekty redakcyjnej ich tekstów oraz sprawdzaniu zgodności informacji z artykułów ze stanem faktycznym (wymagało to między innymi monitorowania zagranicznych źródeł prasowych). W trakcie mojej blisko czteroletniej pracy byłem również autorem kilkunastu analiz (m.in. na temat realiów rynku transferowego), jak również tłumaczyłem z języka angielskiego dwadzieścia pięć kompleksowych artykułów (na temat taktyki w konkretnych meczach), będących przedrukami z najsłynniejszych anglojęzycznych stron piłkarskich. W związku z tłumaczeniem i publikacją tychże musiałem dopilnować uzyskania zgody na publikację tłumaczeń od pierwotnych autorów, co oznaczało konieczność przeprowadzenia zagranicznej korespondencji oraz przygotowania przeze mnie dokumentów licencyjnych w języku angielskim.

Cenię sobie wysoką kulturę pracy oraz sprawne zorganizowanie obowiązków służbowych i podział zadań. Myślę, że dodatkowym atutem dla Państwa będzie fakt, iż mam duże doświadczenie w pracy z narzędziami informatycznymi, przydatnymi przy procesach redakcyjnych.

 

Komentarz: Przykład powyższego listu pokazuje skrótowo, że list motywacyjny powinien być dialogiem z drugą stroną i nawiązywać do samej oferty pracy. Pokazuje również subtelnie na konkretnych przykładach, dlaczego uważamy, że spełniamy kryteria postawione przez potencjalnego pracodawcę. Pamiętajmy, iż należy uwypuklać przede wszystkim nasze walory związane z przyszłą pracą. W liście nie ma na przykład informacji o tym, że praca dla portalu nie była komercyjna i nie podkreślamy nadmiernie, że jesteśmy dopiero świeżo upieczonym absolwentem studiów, co nadmiernie eksponowałoby nasze słabsze strony (np. pisząc „Chociaż dopiero ukończyłem studia i nie mam doświadczenia…” – w liście nie tłumaczymy się, lecz odpowiadamy na konkretne zapotrzebowanie ). Po czwarte wreszcie, list pokazuje, jest świadectwem, że każda nasza działalność może się w przyszłości nam przydać na rynku pracy (pod warunkiem, że wykonujemy ją sumiennie i najlepiej z sercem). Jest tak, nawet jeśli nasze formalne wykształcenie nie ma związku z miejscem pracy, na które aplikujemy (co zdarza się bardzo często).

 

Zadania:

  • Znajdź na portalach internetowych kilka prawdziwych ofert pracy, które mogłyby Ci odpowiadać.
  • Spróbuj napisać dobry życiorys do jednej z tych ofert i zastanów się, co możesz zrobić, aby ten życiorys się spełnił. Co zawarłbyś w liście motywacyjnym?
  • Spróbuj powiedzieć przykładowe zdanie w różnej formie werbalnej i niewerbalnej tak, by przekazać odbiorcy zupełnie inne wrażenia i emocje mimo tej samej treści wypowiedzi.
  • Gra  na zajęciach: nauczyciel przeprowadzający rozmowę kwalifikacyjną na przykładowe miejsce pracy.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  • google
  • facebook
  • twitter
  • youtube
Zapisz się na newsletter:

Wybierz listę(y):

Cytat:
  • Nie ma dobrych podatków, są tylko mniej złe. Jean-Baptiste Say
Mecenasi
Wspieraj Nas>>
We wrześniu wsparli nas:
Pan Wojciech Bielecki
Pan Rafał Boniecki
Pani Dominika Buczek
Pani Julia Bula
Pan Marcin Dabkus
Pan Michał Dębowski
Pan Paweł Drożniak
Pan Dariusz Dziadkowski
Pan Maciej Gorzelak
Pan Marek Górecki
Pan Stanisław Gruszka
Pan Jarosław Grycz
Pan Adrian Grzemski
Pan Maciej Grzymkowski
Państwo Paulina i Przemysław Hys
Pan Miłosz Janas
Pan Łukasz Jasiński
Pan Dominik Jaskulski
Pan Paweł Jegor
Pan Tomasz Jetka
Pan Gustaw Jokiel
Pan Dominik Jureczko
Pan Paweł Jurewicz
Pan Jan Kłosiński
Pan Jan Kochman
Pan Wojciech Kukla
Pan Stanisław Kwiatkowski
Pan Tomasz Malinowski
Pan Miłosz Mazurkiewicz
Pani Magdalena Moroń
Pan Marcin Moroń
Pan Piotr Musielak
Pan Maksym Mydłowski
Pan Tomasz Netczuk
Pan Łukasz Nieroda
Pan Filip Nowicki
Pani Karolina Olszańska
Pan Zbigniew Ostrowski
Pan Rafał Parol
Pan Paweł Pasternak
Pan Mikołaj Pisarski
Pani Agnieszka Płonka
Pan Dominik Pobereszko
Pan Bartłomiej Podolski
Pan Paweł Pokrywka
Pan Michał Puszkarczuk
Pan Adam Skrodzki
Pan Michał Sobczak
Pan Radosław Sobieś
Pan Piotr Sowiński
Pan Adam Staszyński
Pan Łukasz Szostak
Pan Michał Szymanek
Pan Jan Tyszkiewicz
Pan Adam Wasielewski
Pan Waldemar Wilczyński
Pan Jakub Wołoszyn
Pan Tomasz Wyszogrodzki
Pan Karol Zdybel
Pan Marek Zemsta
Pani Mariola Zabielska-Romaszewska
Pan Piotr Żółkiewicz, Zolkiewicz & Partners
Pracownik Santander Bank
Łącznie otrzymaliśmy 6 307,21 zł . Dziękujemy wszystkim Darczyńcom!
Znajdź się na liście>>
Lista mecenasów>>