http://mises.pl Oficjalna strona Fundacji Instytut Ludwiga von Misesa. Wed, 23 May 2012 21:21:45 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.3.1 http://mises.pl/blog/2012/05/22/galles-sto-lat-mitu-o-standard-oil/ http://mises.pl/blog/2012/05/22/galles-sto-lat-mitu-o-standard-oil/#comments Tue, 22 May 2012 04:00:09 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16594 Retoryka antytrustowa jest zawsze prokonsumencka i prokonkurencyjna, w szczególności przy oskarżaniu firm o drapieżnictwo cenowe. Rzeczywistość w przypadku Standard Oil i jemu podobnych wyglądała jednak zupełnie inaczej niż mityczne straszydło, przed którym chciano nas obronić, uchwalając wiele praw stanowych i federalnych. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/22/galles-sto-lat-mitu-o-standard-oil/feed/ 3 http://mises.pl/blog/2012/05/20/sieron-sredniowieczni-islamscy-uczeni-prekursorami-ekonomii/ http://mises.pl/blog/2012/05/20/sieron-sredniowieczni-islamscy-uczeni-prekursorami-ekonomii/#comments Sun, 20 May 2012 04:00:15 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16552 Pominięcie wpływu cywilizacji islamu na kształtowanie się myśli ekonomicznej Zachodu stanowi niewybaczalny błąd w obliczu przedstawionych poglądów ekonomicznych wybranych uczonych islamskich i ich potencjalnego wpływu na chrześcijańskich scholastyków. Jak wskazuje Ghazanfar, w latach 700–1400 tematy ekonomiczne poruszało ponad 30 uczonych islamskich. W tym artykule przedstawiliśmy najważniejsze osiągnięcia trzech uczonych islamskich, którzy prezentowali solidne zrozumienie wielu problemów ekonomii. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/20/sieron-sredniowieczni-islamscy-uczeni-prekursorami-ekonomii/feed/ 11 http://mises.pl/blog/2012/05/18/machaj-miedzy-interwencjonizmem-a-wolnym-rynkiem-czyli-o-kryzysie-grecji-lehman-brothers-i-ludzkiej-naturze/ http://mises.pl/blog/2012/05/18/machaj-miedzy-interwencjonizmem-a-wolnym-rynkiem-czyli-o-kryzysie-grecji-lehman-brothers-i-ludzkiej-naturze/#comments Fri, 18 May 2012 04:00:44 +0000 MB http://mises.pl/?p=16531 Przedstawiamy wywiad z dr. Mateuszem Machajem, adiunktem na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii UWr oraz głównym ekonomistą Instytutu Misesa, przeprowadzony przez Michała Wołangiewicza, który ukazał się pierwotnie w czasopiśmie „Uniwersal”. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/18/machaj-miedzy-interwencjonizmem-a-wolnym-rynkiem-czyli-o-kryzysie-grecji-lehman-brothers-i-ludzkiej-naturze/feed/ 7 http://mises.pl/blog/2012/05/16/hoppe-przedsiebiorczosc-w-warunkach-pustej-wlasnosci/ http://mises.pl/blog/2012/05/16/hoppe-przedsiebiorczosc-w-warunkach-pustej-wlasnosci/#comments Wed, 16 May 2012 11:01:32 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16347 Fizyczne cechy środków produkcji oraz fizyczny charakter pieniądza towarowego stanowią podstawy, dzięki którym możliwe jest skuteczne działanie kapitalistycznego przedsiębiorcy. Państwo poprzez swoje działania w sferze monetarnej zamienia pieniądz towarowy na pusty pieniądz a poprzez regulacje wykorzystania własności zamienia fizyczną własność we własność pustą. W takich warunkach radykalnie zmienia się charakter działań przedsiębiorcy. Zamiast starać się zaspokoić potrzeby konsumentów musi zaspokajać pragnienia biurokratów i polityków. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/16/hoppe-przedsiebiorczosc-w-warunkach-pustej-wlasnosci/feed/ 59 http://mises.pl/blog/2012/05/14/oneill-robic-swoje/ http://mises.pl/blog/2012/05/14/oneill-robic-swoje/#comments Mon, 14 May 2012 04:00:46 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16473 W prawdziwie wolnym społeczeństwie ludzie nie są wolni od nieprzychylnych sądów innych czy od konsekwencji własnych działań, ale od inicjacji agresji przez innych. Pogląd, że jest inaczej jest wyrażeniem idei, że wolność negatywna powinna być poświęcona na rzecz wolności pozytywnej. Znaczy to, że wolność od przymusu powinna być poświęcona na rzecz pragnienia wolności od rzeczywistości. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/14/oneill-robic-swoje/feed/ 0 http://mises.pl/blog/2012/05/11/gertchev-nagroda-nobla-w-dziedzinie-ekonomii/ http://mises.pl/blog/2012/05/11/gertchev-nagroda-nobla-w-dziedzinie-ekonomii/#comments Fri, 11 May 2012 06:59:43 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16451 Jedynym celem badań naukowych powinien być wkład w rozwój nauki albo poprzez rewizje błędów przeszłości, albo odkrywanie dotychczas nieznanych prawd. Analiza decyzji Komitetu Noblowskiego pokazuje, że Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla trafiała przeważnie w ręce ekonomistów promujących interwencjonizm i stosowanie metod matematycznych. Kwestia prawdziwości prezentowanych teorii pozostawała na drugim planie. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/11/gertchev-nagroda-nobla-w-dziedzinie-ekonomii/feed/ 1 http://mises.pl/blog/2012/05/08/pogorzelski-internet-prasa-i-rzad-dusz/ http://mises.pl/blog/2012/05/08/pogorzelski-internet-prasa-i-rzad-dusz/#comments Tue, 08 May 2012 13:42:15 +0000 MB http://mises.pl/?p=16421 Ludzie coraz mniej czasu spędzają przed telewizorem i coraz rzadziej kupują papierową prasę. Za jakiś czas oba rodzaje mediów nie będą w stanie się utrzymać. Przyszłość mediów to informacja tworzona i rozpowszechniana wyłącznie za pośrednictwem internetu. Oznacza to kres opiniotwórczej roli dawnych wielkich redakcji prasowych i telewizyjnych. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/08/pogorzelski-internet-prasa-i-rzad-dusz/feed/ 1 http://mises.pl/blog/2012/05/07/huerta-de-soto-kilka-dodatkowych-refleksji-na-temat-kryzysu-gospodarczego-i-teorii-cyklu-koniunkturalnego/ http://mises.pl/blog/2012/05/07/huerta-de-soto-kilka-dodatkowych-refleksji-na-temat-kryzysu-gospodarczego-i-teorii-cyklu-koniunkturalnego/#comments Mon, 07 May 2012 06:47:11 +0000 MB http://mises.pl/?p=16399 Trzy lata, które upłynęły od wybuchu światowego kryzysu finansowego i późniejszej gospodarczej recesji, zapewniły ekonomistom szkoły austriackiej doskonałą okazję do popularyzacji swojej teorii cyklu koniunkturalnego oraz dynamicznej analizy procesów społecznych. W ciągu przeróżnych spotkań, w jakich miałem okazję uczestniczyć w ostatnich latach, regularnie powraca kilka pytań dotyczących cykli koniunkturalnych. Zdaje się zatem, że potrzebny jest ich krótki przegląd. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/07/huerta-de-soto-kilka-dodatkowych-refleksji-na-temat-kryzysu-gospodarczego-i-teorii-cyklu-koniunkturalnego/feed/ 6 http://mises.pl/blog/2012/05/04/brickman-w-obronie-rewolwerowca/ http://mises.pl/blog/2012/05/04/brickman-w-obronie-rewolwerowca/#comments Fri, 04 May 2012 04:00:38 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16333 Sektor prywatny oferuje niezliczoną ilość dóbr i usług, by sprostać potrzebom konsumentów, jednak w odróżnieniu od podmiotów państwowych, ciągle musi mieć na uwadze jakość oraz ceny swoich produktów. Prywatna produkcja bezpieczeństwa gwarantuje szeroką sieć wyspecjalizowanych usług, z jaką rząd, nawet w krajach bogatych, nie może skutecznie konkurować. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/04/brickman-w-obronie-rewolwerowca/feed/ 7 http://mises.pl/blog/2012/05/02/bagus-czy-waly-przeciwpowodziowe-moga-byc-prywatne-argumenty-przeciwko-teorii-dobr-publicznych/ http://mises.pl/blog/2012/05/02/bagus-czy-waly-przeciwpowodziowe-moga-byc-prywatne-argumenty-przeciwko-teorii-dobr-publicznych/#comments Wed, 02 May 2012 04:00:26 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16287 Przez wiele lat wały, tak jak inne dobra publiczne, które rzekomo potrzebowały państwowego finansowania, budowane były przez podmioty prywatne. Dzisiaj publiczne groble stały się zwykłym narzędziem redystrybucji dobrobytu na rzecz korzystających z ich ochrony. Jeżeli jednak ludzie nie dochodzą do porozumienia, by podzielić między siebie ciężar budowy i utrzymania wałów, zmuszanie ich poprzez podatki do „zgody”, której nie chcą, zwyczajnie obniża poziom dobrobytu społecznego. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/05/02/bagus-czy-waly-przeciwpowodziowe-moga-byc-prywatne-argumenty-przeciwko-teorii-dobr-publicznych/feed/ 8 http://mises.pl/blog/2012/04/30/czy-znowu-mamy-rok-1980/ http://mises.pl/blog/2012/04/30/czy-znowu-mamy-rok-1980/#comments Mon, 30 Apr 2012 08:39:26 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16258 Dyskusja na temat złota nie istniała jeszcze dekadę temu. Dziś debatujemy, czy na rynku złota mamy do czynienia z bańką. Z kolei dla republikanów zółty metal stał się tematem politycznego sporu. Ron Paul od dziesięcioleci domaga się powrotu do standardu złota, a społeczeństwo w końcu się tym tematem zainteresowało. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/30/czy-znowu-mamy-rok-1980/feed/ 5 http://mises.pl/blog/2012/04/28/fijor-austriacka-krytyka-paradygmatu-wlasnosci-prywatnej-w-ujeciu-ekonomii-dobrobytu/ http://mises.pl/blog/2012/04/28/fijor-austriacka-krytyka-paradygmatu-wlasnosci-prywatnej-w-ujeciu-ekonomii-dobrobytu/#comments Sat, 28 Apr 2012 09:54:50 +0000 MB http://mises.pl/?p=16236 Przedstawiamy rozdział powstającego doktoratu p. Jana Fijora. Autor omawia austriackie podejście do problemu własności prywatnej i krytykuje ujęcie tej kwestii w ekonomii głównego nurtu. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/28/fijor-austriacka-krytyka-paradygmatu-wlasnosci-prywatnej-w-ujeciu-ekonomii-dobrobytu/feed/ 0 http://mises.pl/blog/2012/04/26/salerno-pieniadze-a-wolnosc/ http://mises.pl/blog/2012/04/26/salerno-pieniadze-a-wolnosc/#comments Thu, 26 Apr 2012 04:00:04 +0000 MB http://mises.pl/?p=16124 Standard złota jest historycznym ucieleśnieniem wolności monetarnej. Historycy często obwiniają ten system za wybuch wielkiego kryzysu i powolne z niego wychodzenie. Nie potrafią oni jednak dostrzec fundamentalnych różnic pomiędzy klasycznym standardem złota z końca XIX wieku a jego rozwodnioną wersją, jaką mieliśmy w latach 20. XX wieku. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/26/salerno-pieniadze-a-wolnosc/feed/ 14 http://mises.pl/blog/2012/04/24/celem-inflacyjnym-w-mur-2/ http://mises.pl/blog/2012/04/24/celem-inflacyjnym-w-mur-2/#comments Tue, 24 Apr 2012 04:00:47 +0000 mzulawinski http://mises.pl/?p=16127 Garstka ekonomistów zdaje się pamiętać, że polityka monetarna bazująca na celach inflacyjnych została wdrożona z obietnicą, że niskie i przewidywalne stopy inflacji stworzą finansową i gospodarczą stabilność. Rzeczywistość nie potwierdziła tych zapewnień. Wręcz przeciwnie, cele inflacyjne odegrały kluczową rolę w nadejściu obecnego kryzysu finansowego. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/24/celem-inflacyjnym-w-mur-2/feed/ 3 http://mises.pl/blog/2012/04/22/anderson-prawdziwa-natura-instytucji-publicznych/ http://mises.pl/blog/2012/04/22/anderson-prawdziwa-natura-instytucji-publicznych/#comments Sun, 22 Apr 2012 04:00:59 +0000 MB http://mises.pl/?p=16105 Przyjmujemy dziś za oczywiste, że rząd zajmuje się produkcją pieniądza, edukacją, ochroną zdrowia, kontrolą dostępu do broni. Kiedy jednak przyjrzymy się historii wprowadzania regulacji w tych obszarach, to zobaczymy, że powstały one, by chronić interesy wielkich zagrożonych konkurencją, ograniczać prawa mniejszości religijnych lub etnicznych czy przedłużać istnienie niewolnictwa. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/22/anderson-prawdziwa-natura-instytucji-publicznych/feed/ 3 http://mises.pl/blog/2012/04/20/murphy-podatki-mankiw-vs-rothbard/ http://mises.pl/blog/2012/04/20/murphy-podatki-mankiw-vs-rothbard/#comments Fri, 20 Apr 2012 04:00:58 +0000 MB http://mises.pl/?p=16076 Greg Mankiw, profesor ekonomii na Harvardzie i doradca Mitta Romneya, ma kilka pomysłów, jak zreformować system podatkowy. Z jego propozycjami zapewne nie zgodziłby się Murray Rothbard. Po pierwsze, ulgi podatkowe i korzystanie z pomocy doradców podatkowych to świetne sposoby obrony swojego mienia przed zachłannością państwa, a Mankiw negatywnie ocenia oba zjawiska. Po drugie, za postulatem opodatkowania konsumpcji zamiast dochodu kryje się błędna analiza ekonomiczna. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/20/murphy-podatki-mankiw-vs-rothbard/feed/ 4 http://mises.pl/blog/2012/04/16/riggenbach-bastiat-ciagle-aktualny/ http://mises.pl/blog/2012/04/16/riggenbach-bastiat-ciagle-aktualny/#comments Mon, 16 Apr 2012 04:00:18 +0000 MB http://mises.pl/?p=12704 Rothbard napisał kiedyś: "Bastiat, ekonomista, jest prawdziwie wyrafinowanym analitykiem". Można twierdzić, że poprawniej byłoby napisać: był. Jednak, mimo tego, że w ubiegłym roku minęło 210 lat od urodzin Bastiata, jego idee pozostają ponadczasowe. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/16/riggenbach-bastiat-ciagle-aktualny/feed/ 3 http://mises.pl/blog/2012/04/14/rockwell-siedem-grzechow-glownych-panstwa/ http://mises.pl/blog/2012/04/14/rockwell-siedem-grzechow-glownych-panstwa/#comments Sat, 14 Apr 2012 04:00:58 +0000 MB http://mises.pl/?p=15243 Lustrzane odbicie burżuazyjnych cnót można znaleźć, przyglądając się działalności współczesnego państwa. Państwo staje w opozycji do etyki burżuazyjnej i stara się ją podkopać, a jej upadek pozwala mu zwiększać swoje rozmiary kosztem wolności i systemu moralnego. Działania państwa promują pychę, gniew, zawiść, chciwość, nieumiarkowanie, lenistwo, żądzę. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/14/rockwell-siedem-grzechow-glownych-panstwa/feed/ 1 http://mises.pl/blog/2012/04/12/bylund-pochodzenie-rynkow-i-pieniadza/ http://mises.pl/blog/2012/04/12/bylund-pochodzenie-rynkow-i-pieniadza/#comments Thu, 12 Apr 2012 10:33:15 +0000 MB http://mises.pl/?p=15663 Według Misesa i Mengera rozwój rynków i pieniądza to efekt działań ludzi, którzy zrozumieli korzyści płynące ze współpracy i specjalizacji. Dla Smitha i Hayeka pojawienie się podziału pracy i powszechnego środka wymiany to raczej efekt historycznego przypadku. Rację mają Menger i Mises — rynki i pieniądz powstały na bazie socjalistycznej wspólnoty plemiennej jako wyższa cywilizacyjnie forma gospodarowania, która powstała, bo ludzie zrozumieli korzyści płynące z prywatnej własności i podziału pracy. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/12/bylund-pochodzenie-rynkow-i-pieniadza/feed/ 2 http://mises.pl/blog/2012/04/10/murphy-obrona-austriackiego-wyjasnienia-wielkiego-kryzysu/ http://mises.pl/blog/2012/04/10/murphy-obrona-austriackiego-wyjasnienia-wielkiego-kryzysu/#comments Tue, 10 Apr 2012 04:00:33 +0000 MB http://mises.pl/?p=15789 Scott Sumner skrytykował ostatnio austriackie wyjaśnienie wielkiego kryzysu. Według Sumnera nie można powiedzieć, że lata 20. były okresem inflacyjnego boomu niezależnie od tego, jaką przyjmiemy definicję inflacji. Jego argumenty o stałości bazy monetarnej są jednak mylące, a poglądy na zmiany w szerszych agregatach pieniądza (jak M2) są wręcz niedorzeczne. Ponadto Sumner ignoruje zmiany w polityce Rezerwy Federalnej w latach 1927-1929. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/10/murphy-obrona-austriackiego-wyjasnienia-wielkiego-kryzysu/feed/ 2 http://mises.pl/blog/2012/04/06/lewinski-wks-keynes/ http://mises.pl/blog/2012/04/06/lewinski-wks-keynes/#comments Fri, 06 Apr 2012 04:00:22 +0000 MB http://mises.pl/?p=15946 Niezależnie od tego, czy Euro 2012 okaże się „sukcesem” państwowego konsumpcjonizmu, to możemy być pewni, że politycy nie odkleją się już od piłki nożnej, a wkrótce i nasze kluby zapadną na zadłużeniową chorobę, charakterystyczną dla europejskich klubów. Tak czy inaczej, niewiele to zmieni — sport, tak jak dotychczas, będzie stanowić łakomy kąsek dla co sprawniejszych politycznych graczy. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/06/lewinski-wks-keynes/feed/ 2 http://mises.pl/blog/2012/04/05/bagus-przyszlosc-euro/ http://mises.pl/blog/2012/04/05/bagus-przyszlosc-euro/#comments Thu, 05 Apr 2012 04:00:12 +0000 MB http://mises.pl/?p=15931 Obserwujemy obecnie spór o to, kto ma zapłacić za błędne inwestycje w strefie euro. Do tej pory koszty finansowania błędnych inwestycji rozwiązywano przez redystrybucję monetarną. Państwa peryferyjne i Francja chcą rozwiązać problem poprzez dodruk euro i stworzenie unii transferowej. Niemcy chcą zmusić inne państwa do obniżania wydatków i równoważenia budżetów. Od tego, kto w tym sporze zwycięży, będzie zależał los euro. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/05/bagus-przyszlosc-euro/feed/ 4 http://mises.pl/blog/2012/04/02/bitner-portugalia-dlaczego-i-jak-powinna-zbankrutowac/ http://mises.pl/blog/2012/04/02/bitner-portugalia-dlaczego-i-jak-powinna-zbankrutowac/#comments Mon, 02 Apr 2012 04:00:16 +0000 MB http://mises.pl/?p=15916 Portugalia powinna jak najszybciej dokonać restrukturyzacji długu. Dzięki temu obniżono by wydatki publiczne oraz uniknięto by podwyżek podatków. Takie rozwiązanie nie spowoduje także zamieszek na ulicach. Żeby przeprowadzić restrukturyzację szybko i skutecznie, należy skorzystać z tzw. klauzul wspólnego działania. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/02/bitner-portugalia-dlaczego-i-jak-powinna-zbankrutowac/feed/ 4 http://mises.pl/blog/2012/04/01/hopls-w-strone-austriackiej-rekonstrukcji-teorii-zwiazkow/ http://mises.pl/blog/2012/04/01/hopls-w-strone-austriackiej-rekonstrukcji-teorii-zwiazkow/#comments Sun, 01 Apr 2012 10:16:53 +0000 MB http://mises.pl/?p=15892 Głównonurtowa i znajdująca się obecnie w poważnym kryzysie teoria dotycząca związków budowanych przez mężczyzn i kobiety opierała się na zobiektywizowanym psychologizowaniu. Celem niniejszego tekstu jest pokazanie błędów tej teorii i udowodnienie, że prawdziwe uczucie, prowadzące do szczęśliwego związku nie może zostać odgórnie zaplanowane i musi opierać się na prakseologii ładu spontanicznego. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/04/01/hopls-w-strone-austriackiej-rekonstrukcji-teorii-zwiazkow/feed/ 10 http://mises.pl/blog/2012/03/29/machaj-krotki-przewodnik-po-teorii-pieniadza/ http://mises.pl/blog/2012/03/29/machaj-krotki-przewodnik-po-teorii-pieniadza/#comments Thu, 29 Mar 2012 04:00:02 +0000 MB http://mises.pl/?p=15866 Pieniądz jest specyficznym dobrem, ponieważ nie ma jednego, wyodrębnionego rynku. Co za tym idzie, trudno zrozumieć, czym jest cena pieniądza. Do pieniądza możemy jednak zastosować standardową analizę popytu i podaży. Dzięki temu możemy wyjaśnić, skąd biorą się takie zjawiska jak inflacja i deflacja. Deflacja jest źródłem licznych kontrowersji w teorii ekonomii, które także krótko przedstawiamy w tym artykule. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/29/machaj-krotki-przewodnik-po-teorii-pieniadza/feed/ 3 http://mises.pl/blog/2012/03/27/earle-powstanie-comuneros-i-plynaca-z-niego-nauka/ http://mises.pl/blog/2012/03/27/earle-powstanie-comuneros-i-plynaca-z-niego-nauka/#comments Tue, 27 Mar 2012 08:45:39 +0000 MB http://mises.pl/?p=14595 Niemalże zapomniany bunt Comuneros jest opisywany (a często w ogóle pomijany) w podręcznikach historii jako pomniejsze powstanie poddanych Królestwa Kastylii przeciwko monarchii w początkach szesnastego stulecia. Jednakże, po bliższym zbadaniu ten historyczny epizod aż kipi od teoretycznych wskazówek i ostrzeżeń dla austrolibertarian, niosąc wielkie znaczenie — zarówno w teoretycznym, jak i pragmatycznym wymiarze. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/27/earle-powstanie-comuneros-i-plynaca-z-niego-nauka/feed/ 2 http://mises.pl/blog/2012/03/25/heydel-filozofia-forda-cz-ii/ http://mises.pl/blog/2012/03/25/heydel-filozofia-forda-cz-ii/#comments Sun, 25 Mar 2012 04:00:46 +0000 MB http://mises.pl/?p=15772 Przechodzimy do rozpatrzenia, jak na tle ogólnosocjologicznym przedstawia się według Forda życie gospodarcze. To życie, z natury rzeczy, stanowi ośrodek zainteresowań Forda, wszak cały jego system myślowy służy do wyjaśnienia i usprawiedliwiania jego praktyki gospodarczej. Stąd to wiele z jego poglądów antycypowaliśmy już w poprzednich rozdziałach, na nie też będę się powoływał. Tu chcę uwydatnić ściśle gospodarcze konsekwencje tamtych ogólnych założeń. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/25/heydel-filozofia-forda-cz-ii/feed/ 0 http://mises.pl/blog/2012/03/23/anderson-lucas-nie-ma-pojecia/ http://mises.pl/blog/2012/03/23/anderson-lucas-nie-ma-pojecia/#comments Fri, 23 Mar 2012 07:22:25 +0000 MB http://mises.pl/?p=15623 Brak znajomości austriackiej teorii teorii kapitału i przywiązanie do hipotezy racjonalnych oczekiwań sprawia, że Robert Lucas, noblista z ekonomii z 1995 roku, nie jest w stanie wyjaśnić przyczyn obecnego kryzysu. Lucas ma kilka dobrych przemyśleń, które zbliżają go do hipotezy Roberta Higgsa o roli "reżimowej niepewności" w przedłużaniu spowolnienia gospodarczego, jednak brakuje mu spójnej wizji przyczyn i przebiegu obecnej depresji, przez co pozytywnie ocenia działania Bena Bernankego, program TARP i pierwszy pakiet stymulacyjny prezydenta Obamy. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/23/anderson-lucas-nie-ma-pojecia/feed/ 0 http://mises.pl/blog/2012/03/21/rothbard-statystyka-pieta-achillesowa-rzadu/ http://mises.pl/blog/2012/03/21/rothbard-statystyka-pieta-achillesowa-rzadu/#comments Wed, 21 Mar 2012 05:00:19 +0000 MB http://mises.pl/?p=15480 Zbieranie rządowych statystyk wymaga opłacania pracy wyspecjalizowanych urzędników. Stwarza także koszty dla przedsiębiorców obarczonych obowiązkiem sporządzania stosownych raportów. Co jednak najgorsze, statystyki stanowią usprawiedliwienie dla większości działań rządowych. Postulat likwidacji państwowych statystyk to najprostsza droga do powstrzymania rozrostu rządu i likwidacji centralnego planowania gospodarki przez rząd. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/21/rothbard-statystyka-pieta-achillesowa-rzadu/feed/ 1 http://mises.pl/blog/2012/03/20/lubinski-recenzja-ksiazki-pod-prad-glownego-nurtu-ekonomii/ http://mises.pl/blog/2012/03/20/lubinski-recenzja-ksiazki-pod-prad-glownego-nurtu-ekonomii/#comments Tue, 20 Mar 2012 03:51:20 +0000 MB http://mises.pl/?p=15703 Wszystkie teksty reprezentują wysoki poziom merytoryczny. Konstrukcja jest zwarta i logiczna, podporządkowana jasno zdefiniowanym we wprowadzeniu celom. Nie na ostatnim miejscu po stronie pozytywów odnotować należy wcale nie powszechną obecnie dbałość o poprawność języka. Jeżeli nawet nie wszystkie poglądy zawarte w pracy są łatwe do zaakceptowania, to z pewnością skłaniają do refleksji. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/20/lubinski-recenzja-ksiazki-pod-prad-glownego-nurtu-ekonomii/feed/ 4 http://mises.pl/blog/2012/03/18/bylund-zagadka-efektu-posiadania-rozwiklana/ http://mises.pl/blog/2012/03/18/bylund-zagadka-efektu-posiadania-rozwiklana/#comments Sun, 18 Mar 2012 05:00:54 +0000 MB http://mises.pl/?p=15282 Współczesna ekonomia zakłada "doskonałe" warunki i korzysta obficie z modelu równowagi ogólnej, przez co ludzi realnie działających na rynku zastąpił szereg równań. Kiedy modele matematyczne zajęły już miejsce analizy procesu rynkowego, ekonomiści wzięli się za wyjaśnianie przyczyn działania — stali się drugorzędnymi psychologami. Przez to nie potrafią wyjaśnić takich zjawisk jak "efekt posiadania", którego wyjaśnienie bez problemu podaliby Menger lub Böhm-Bawerk. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/18/bylund-zagadka-efektu-posiadania-rozwiklana/feed/ 6 http://mises.pl/blog/2012/03/17/jaeger-rola-bankow-centralnych-w-historii-stanow-zjednoczonych-w-kontekscie-austriackiej-teorii-cyklu-koniunkturalnego/ http://mises.pl/blog/2012/03/17/jaeger-rola-bankow-centralnych-w-historii-stanow-zjednoczonych-w-kontekscie-austriackiej-teorii-cyklu-koniunkturalnego/#comments Sat, 17 Mar 2012 05:00:53 +0000 MB http://mises.pl/?p=15678 Grzegorz Jaeger, praktykant w redakcji mises.pl w 2010 roku oraz członek KASE Opole, napisał na Uniwersytecie Opolskim pracę licencjacką pod kierunkiem dr Agnieszki Bobrowskiej. Praca poświęcona jest historii bankowości centralnej w Stanach Zjednoczonych i wpływie amerykańskich banków centralnych na stabilność gospodarczą. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/17/jaeger-rola-bankow-centralnych-w-historii-stanow-zjednoczonych-w-kontekscie-austriackiej-teorii-cyklu-koniunkturalnego/feed/ 3 http://mises.pl/blog/2012/03/16/anderson-czy-ekonomia-to-bezwartosciowa-ideologia/ http://mises.pl/blog/2012/03/16/anderson-czy-ekonomia-to-bezwartosciowa-ideologia/#comments Fri, 16 Mar 2012 05:00:36 +0000 MB http://mises.pl/?p=15237 Komentarze "New York Timesa" do niedawnego werdyktu komitetu noblowskiego w sprawie nagrody w dziedzinie ekonomii wskazują, że m.in. redaktorzy tej gazety chętnie przyszywają teoriom ekonomicznym łatkę ideologii. Ich zdaniem prawa ekonomiczne zostały stworzone przez ludzi i przez nich mogą zostać zmienione. Jeśli jednak przyjrzymy się bliżej sposobom rozumowania redaktorów nowojorskiego dziennika, to dojdziemy do wniosku, że to oni uprawiają ideologię, podczas gdy ekonomiści są naukowcami. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/16/anderson-czy-ekonomia-to-bezwartosciowa-ideologia/feed/ 1 http://mises.pl/blog/2012/03/14/heydel-nowy-styl-zycia/ http://mises.pl/blog/2012/03/14/heydel-nowy-styl-zycia/#comments Wed, 14 Mar 2012 13:17:50 +0000 MB http://mises.pl/?p=15654 71 lat temu, 14 marca 1941 roku, w KL Auschwitz zginął prof. Adam Heydel. W tę rocznicę publikujemy kolejną, nigdy dotąd niepublikowaną pracę prof. Heydla, która będzie częścią Dzieł zebranych polskiego ekonomisty. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/14/heydel-nowy-styl-zycia/feed/ 2 http://mises.pl/blog/2012/03/13/reisman-ku-chwale-kapitalistycznego-jednego-procenta/ http://mises.pl/blog/2012/03/13/reisman-ku-chwale-kapitalistycznego-jednego-procenta/#comments Tue, 13 Mar 2012 05:43:02 +0000 MB http://mises.pl/?p=15635 Protestujący z ruchu Occupy Wall Street nie rozumieją natury kapitalizmu. Mentalnie żyją ciągle w świecie małych, samowystarczalnych farm, w którym środki produkcji służą jedynie ich właścicielom. Majątek "jednego procenta" najbogatszych to przede wszystkim dobra kapitałowe, dzięki którym protestujący mają dostęp do masowo produkowanych dóbr konsumpcyjnych nabywanych za wysokie realne płace. Obecne problemy gospodarcze to nie wina kapitalistów, ale szeregu rządowych regulacji, które sukcesywnie niszczą leseferystyczny kapitalizm. Przeciwko tym regulacjom powinni protestować ludzie, których martwi stan amerykańskiej gospodarki. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/13/reisman-ku-chwale-kapitalistycznego-jednego-procenta/feed/ 33 http://mises.pl/blog/2012/03/11/green-o-rownosci-i-rownych-szansach/ http://mises.pl/blog/2012/03/11/green-o-rownosci-i-rownych-szansach/#comments Sun, 11 Mar 2012 05:00:56 +0000 MB http://mises.pl/?p=14152 Podobnie jak u innych człekokształtnych, u człowieka także obserwujemy tendencję do utrzymywania porządku przy pomocy hierarchii społecznych, a w nieco mniejszej skali również przywiązanie do idei równości szans. Dla bardziej rozwiniętej natury ludzkiej typowa jest jednak jeszcze tendencja odwrotna —skłonność do kwestionowania ustanowionej hierarchii, a nawet do życzliwego postrzegania katastrof i zniszczeń. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/11/green-o-rownosci-i-rownych-szansach/feed/ 2 http://mises.pl/blog/2012/03/09/murphy-krytyczna-skaza-systemu-keynesa/ http://mises.pl/blog/2012/03/09/murphy-krytyczna-skaza-systemu-keynesa/#comments Fri, 09 Mar 2012 05:00:31 +0000 MB http://mises.pl/?p=15105 W Ogólnej teorii Keynes wznosi imponującą konstrukcję bazującą na jednym kluczowym założeniu: pozostawiony sam sobie, wolny rynek może utknąć w równowadze przy bardzo wysokim bezrobociu. W tym artykule wytknę słabości podejścia Keynesa. Jeśli okaże się, że wolny rynek w naturalny sposób wraca do stanu pełnego zatrudnienia, wówczas cała teoria Anglika rozpadnie się w drobny mak. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/09/murphy-krytyczna-skaza-systemu-keynesa/feed/ 5 http://mises.pl/blog/2012/03/07/rothbard-dziesiec-wielkich-gospodarczych-mitow/ http://mises.pl/blog/2012/03/07/rothbard-dziesiec-wielkich-gospodarczych-mitow/#comments Wed, 07 Mar 2012 05:00:23 +0000 MB http://mises.pl/?p=15260 Społeczeństwo wyznaje wiele mitów ekonomicznych, które wypaczają poglądy na istotne kwestie, co prowadzi do akceptacji niezdrowych i fałszywych działań rządu. Oto dziesięć z najbardziej niebezpiecznych mitów dotyczących m.in. deficytów, inflacji, deflacji, bezrobocia, handlu zagranicznego oraz analiza, co jest z nimi nie tak. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/07/rothbard-dziesiec-wielkich-gospodarczych-mitow/feed/ 3 http://mises.pl/blog/2012/03/06/rynkowe-korzenie-socjalizmu-czyli-o-tym-jak-wspolpraca-przemienia-sie-w-niewolnictwo/ http://mises.pl/blog/2012/03/06/rynkowe-korzenie-socjalizmu-czyli-o-tym-jak-wspolpraca-przemienia-sie-w-niewolnictwo/#comments Tue, 06 Mar 2012 15:43:41 +0000 MB http://mises.pl/?p=15580 Austriacy zamykają ludzkie działanie w wąskich ramach formalizmu prakseologicznego, rozciągając go na naturę człowieka. Taka optyka zniekształca obraz rzeczywistości, dopasowując relacje wymiany i współpracy między ludźmi do narzuconych znaczeń terminologicznych. Nauka taka stawia sobie za cel zachowanie spójności a nie oddanie rzeczywistości. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/06/rynkowe-korzenie-socjalizmu-czyli-o-tym-jak-wspolpraca-przemienia-sie-w-niewolnictwo/feed/ 0 http://mises.pl/blog/2012/03/06/howden-inflacyjne-zrodlo-deflacji/ http://mises.pl/blog/2012/03/06/howden-inflacyjne-zrodlo-deflacji/#comments Tue, 06 Mar 2012 09:35:25 +0000 MB http://mises.pl/?p=15472 Banki centralne boją się, że ceny zaczną spadać i będziemy mieli do czynienia z deflacją. Żeby temu zapobiec, wystarczy zastąpić obecny system rezerwy cząstkowej systemem rezerwy stuprocentowej. Bez wcześniejszej inflacji fiducjarnych środków płatniczych nie będzie nagłej deflacji przy kontrakcji kredytu. Jak pisał Murray Rothbard: "Nie może być deflacji, jeśli wcześniej w jakimś okresie nie było inflacji". Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/06/howden-inflacyjne-zrodlo-deflacji/feed/ 53 http://mises.pl/blog/2012/03/04/hoppe-dlaczego-mises-a-nie-hayek/ http://mises.pl/blog/2012/03/04/hoppe-dlaczego-mises-a-nie-hayek/#comments Sun, 04 Mar 2012 10:01:54 +0000 MB http://mises.pl/?p=14591 Hayek jest bardziej znany wśród środowisk naukowych niż Mises. Ludzie, którzy piszą o nobliście, na ogół nie są ekonomistami — znają Hayeka z prac dotyczących filozofii politycznej. W tych właśnie pracach widać największą różnicę między Hayekiem a Misesem. Mises to radykalny klasyczny liberał nieskory do kompromisów, podczas gdy Hayek w swoich pracach z łatwością przystaje na wiele politycznych i gospodarczych pomysłów socjaldemokratów. Tym samym stawianie Hayeka za wzór wolnościowego myśliciela jest niezwykle wygodne dla tych, którym bliskie są idee socjalistyczne. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/04/hoppe-dlaczego-mises-a-nie-hayek/feed/ 19 http://mises.pl/blog/2012/03/02/howden-ryzyko-dlugu-publicznego/ http://mises.pl/blog/2012/03/02/howden-ryzyko-dlugu-publicznego/#comments Fri, 02 Mar 2012 05:00:12 +0000 MB http://mises.pl/?p=15291 Gdy sprawy walutowe Grecji przestały być kontrolowane przez rząd tego kraju, ryzyko wykorzystania inflacji jako metody spłaty nominalnej wartości obligacji przestało istnieć. Od tamtej pory politycy nie mogli użyć najprostszego z ich punktu widzenia sposobu uregulowania nominalnej wartości obligacji. Inwestycje w dług publiczny zostały automatycznie ubezpieczone od inflacji. Ryzyko walutowe — w przypadku inwestora pochodzącego ze strefy euro — również przestało istnieć. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/03/02/howden-ryzyko-dlugu-publicznego/feed/ 2 http://mises.pl/blog/2012/02/29/oppenheimer-geneza-panstwa/ http://mises.pl/blog/2012/02/29/oppenheimer-geneza-panstwa/#comments Wed, 29 Feb 2012 12:38:13 +0000 MB http://mises.pl/?p=15071 Pomysł wykorzystania człowieka jako narzędzia pracy mógł pojawić się jedynie w systemie gospodarczym, w którym dalszy wzrost dobrobytu uzależniony był od wsparcia podległej siły roboczej. W końcu, w społecznościach myśliwskich nie istniało niewolnictwo — jeńcy byli zabijani, albo włączani w poczet plemienia. Państwo zaczyna kształtować się po wprowadzeniu niewolników do gospodarki pasterskiej. Państwo stanowi organizację środków politycznych, czyli nieodwzajemnionego przywłaszczania pracy innych. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/02/29/oppenheimer-geneza-panstwa/feed/ 4 http://mises.pl/blog/2012/02/28/dilorenzo-kon-trojanski-ekonomii-szczescia/ http://mises.pl/blog/2012/02/28/dilorenzo-kon-trojanski-ekonomii-szczescia/#comments Tue, 28 Feb 2012 11:00:12 +0000 MB http://mises.pl/?p=15077 Upadł komunizm, ale "socjalizm z ludzką twarzą" nadal ma się dobrze. Socjaliści z całego świata przekonani są, że funkcja dobrobytu społecznego została wreszcie odkryta. Już teraz, dzięki wynikom badań statystycznych, wiemy, że "ludzie z wyższymi zarobkami mają więcej możliwości, aby osiągnąć to, czego pragną." Jeśli realia gospodarcze, ani logika nie staną na drodze, być może autorom tych badań zostanie kiedyś przyznana Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/02/28/dilorenzo-kon-trojanski-ekonomii-szczescia/feed/ 4 http://mises.pl/blog/2012/02/26/heydel-filozofja-forda-cz-i/ http://mises.pl/blog/2012/02/26/heydel-filozofja-forda-cz-i/#comments Sun, 26 Feb 2012 05:00:10 +0000 MB http://mises.pl/?p=15349 Ford przedstawia nazbyt optymistyczną wizję społeczeństwa i stosunków międzynarodowych. Bagatelizuje konflikty, mówiąc o zgodności interesów jednostki i społeczeństwa "na dłuższą metę". Podobnie widzi stosunki między państwami, nawołując do zgodnego rozwoju zamiast wyzysku i wojen. Atakuje doktrynę walki klas i trafnie krytykuje demokrację. W swoim idealnym społeczeństwie — czyli własnej firmie — widzi potrzebę hierarchii i nierówności. Całości jego wizji brak jednak spójności i dopracowania szczegółów. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/02/26/heydel-filozofja-forda-cz-i/feed/ 4 http://mises.pl/blog/2012/02/25/czarniecki-czy-praca-moze-byc-miara-wartosci-wymiennej/ http://mises.pl/blog/2012/02/25/czarniecki-czy-praca-moze-byc-miara-wartosci-wymiennej/#comments Sat, 25 Feb 2012 04:00:36 +0000 Tomasz Jetka http://mises.pl/?p=15164 Nie mam zamiaru nawiązywać do laborystycznej teorii wartości, lecz chcę uwydatnić istnienie bezpośredniego związku między wydajnością a rzadkością, która z kolei musi rzutować na przeciętną ocenę wartości użytecznego wyrobu. O ile wydajność potrafimy mierzyć, to o popycie dowiadujemy się zawsze pośrednio, obserwując zmiany w wielkości zapasów. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/02/25/czarniecki-czy-praca-moze-byc-miara-wartosci-wymiennej/feed/ 0 http://mises.pl/blog/2012/02/24/kubisz-zyjmy-dluzej-pracujmy-dluzej/ http://mises.pl/blog/2012/02/24/kubisz-zyjmy-dluzej-pracujmy-dluzej/#comments Fri, 24 Feb 2012 13:30:41 +0000 MB http://mises.pl/?p=15338 Starzenie się społeczeństwa zagraża wypłacalności systemów emerytalnych. Specyfika polskiego systemu ubezpieczeń społecznych sprawia jednak, że podnoszenie wieku emerytalnego nie przynosi dużych oszczędności. Z kolei próby zwiększania przyrostu naturalnego przy wysokich daninach publicznych nałożonych na pracę doprowadzą raczej do stworzenia armii bezrobotnych. Prawdziwie kapitałowy system ubezpieczeń emerytalnych byłby odporny na starzenie się społeczeństwa, jednak nie ma woli politycznej, by go wdrożyć. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/02/24/kubisz-zyjmy-dluzej-pracujmy-dluzej/feed/ 48 http://mises.pl/blog/2012/02/23/murphy-spoleczna-funkcja-rachunku-zyskow-i-strat/ http://mises.pl/blog/2012/02/23/murphy-spoleczna-funkcja-rachunku-zyskow-i-strat/#comments Thu, 23 Feb 2012 05:00:02 +0000 MB http://mises.pl/?p=15111 Na rynku opartym na instytucji własności prywatnej zyski są generowane wówczas, gdy przedsiębiorca przetwarza zasoby o pewnej wartości rynkowej w dobra (czy usługi) o wyższej wartości rynkowej. W tym sensie przedsiębiorcy, którzy osiągają zyski, wyświadczają wyraźną przysługę reszcie społeczeństwa. Bez kalkulacji zysków i strat przedsiębiorcy nie mieliby pojęcia, czy używają zasobów w sposób ekonomiczny. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/02/23/murphy-spoleczna-funkcja-rachunku-zyskow-i-strat/feed/ 0 http://mises.pl/blog/2012/02/22/haskell-cykl-koniunkturalny-w-starozytnym-rzymie/ http://mises.pl/blog/2012/02/22/haskell-cykl-koniunkturalny-w-starozytnym-rzymie/#comments Wed, 22 Feb 2012 05:00:52 +0000 MB http://mises.pl/?p=14896 Pax Romana za czasów Oktawiana Augusta dobrze zapisało się na kartach historii. Niestety historyk gospodarczy nie zawsze dysponuje danymi statystycznymi, które mogłyby potwierdzać pochlebstwa rzadko kiedy zainteresowanych ekonomią pisarzy. O swoją sławę zadbał jednak sam cesarz zapisując swoje wydatki. Dzięki inskrypcjom z dawnej Ancyry wiadomo, że Oktawian był nie tylko inicjatorem wielkich robót publicznych, ale i dość konsekwentnie prowadził politykę taniego kredytu oraz rozdawnictwa publicznego. Za sztuczny boom płacili już mniej popularni następcy: Tyberiusz, Nerwa czy Trajan, których polityka żywo przypomina amerykański New Deal. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/02/22/haskell-cykl-koniunkturalny-w-starozytnym-rzymie/feed/ 6 http://mises.pl/blog/2012/02/20/finegold-catalan-implikacje-swiata-niedoskonalego/ http://mises.pl/blog/2012/02/20/finegold-catalan-implikacje-swiata-niedoskonalego/#comments Mon, 20 Feb 2012 05:00:00 +0000 MB http://mises.pl/?p=14717 Rynki są niedoskonałe. Gatunek ludzki jest omylny. Perfekcja jest albo nieosiągalna, albo nie istnieje. Fakty te (w przeciwieństwie do ogólnie przyjętego konsensu) obalają interwencjonizm i wspierają wolny rynek. Więcej ]]> http://mises.pl/blog/2012/02/20/finegold-catalan-implikacje-swiata-niedoskonalego/feed/ 0