Autor: Mateusz Czyżniewski
Ostatni dzień tegorocznego, XII Zjazdu Austriackiego przypadł na niedzielę, 30 listopada. Stąd, biorąc pod uwagę większą ilość czasu, możliwe było zrealizowanie dodatkowego wykładu, dwóch paneli oraz wywiadu, które znacząco wzbogaciły klasyczny, sobotni dzień zjazdu.
Jako pierwszy w kolejności głos zabrał Jarosław Romanczuk, białorusko-ukraiński ekonomista, ekspert w dziedzinie reform gospodarczych w krajach post-socjalistycznych. Jego tematyka — w ogólności — dotyczyła tego, jak realizowano przemiany ustrojowe w krajach byłego bloku sowieckiego, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii treści programowych konsensusów waszyngtońskiego oraz londyńskiego. Prelegent analizował powiązania pomiędzy grupami ekonomistów, którzy — z uwagi na dane podbudowy teoretyczne — realizowali dane koncepcje reform w państwach dokonujących zmian ustrojowych. Następnie poruszył kwestię tego, że tak naprawdę reformy ustrojowe odbywały się bez szczególnego odwoływania się do teorii oraz koncepcji autorstwa szkoły austriackiej, co poniekąd oparł o własne badania instytucjonalne i historyczne.
Drugim wydarzeniem w kolejności drugiego dnia XII Zjazdu Austriackiego był panel dyskusyjny pt. „Świat bez druku: koniec ery ujemnych stóp procentowych?”. Jego moderatorem był Błażej Szkudlarek, natomiast prelegentami Marek Skawiński, Sebastian Stodolak oraz dr Przemysław Rapka. Sam panel dotyczył zasadniczo kwestii makroekonomicznych, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów kontroli inflacji, jej źródeł oraz metod kompensacji. Jako pierwszy głos zabrał dr Rapka, który argumentował, że głównym źródłem inflacji były czynniki powiązane z pobudzaniem popytu nominalnego, a nie czynniki związane z tzw. szokami podażowymi. Prelegent zwrócił fundamentalną uwagę na to, że czynniki podażowe miały wpływ znacznie mniejszy niż zwiększanie podaży pieniądza kierowanej na wydatki konsumpcyjne. Jako drugi wypowiedział się Marek Skawiński, który prezentował nieco odmienne stanowisko. Zwracał on uwagę, że to w dużej mierze czynniki podażowe wpłynęły na rosnący poziom inflacji. Niemniej, argumentował, że tzw. greedflacja nie była czynnikiem fundamentalnym w jej występowaniu. Jako ostatni głos zabrał Sebastian Stodolak, który zajął stanowisko zbliżone do pierwszego prelegenta, jednak podkreślał, że czynniki podażowe miały jedynie charakter lokalny i tymczasowy. W dalszej części dyskusji skupiono się na aspektach prowadzenia polityki monetarnej oraz relacjach pomiędzy polityką fiskalną a decyzjami stricte politycznymi. Dość wyraźnie zarysowała się różnica w ocenie tego, jak realizowana polityka monetarna mogła wpływać na stabilność koniunktury oraz zmiany wielkości makroekonomicznych. Panowie Stodolak oraz Rapka zwracali większą uwagę na to, jak realizowanie luźnej i niepotrzebnie „przeciąganej” polityki monetarnej wpływały na oczekiwania, preferencje oraz strukturę wydatków konsumpcyjnych i produkcyjnych. Z drugiej strony, Marek Skawiński podkreślał kwestie dotyczące m.in. sztywności cen, pobudzania wzrostu gospodarczego inflacją czy stabilizowania zatrudnienia. Następnie dyskutanci zajęli się problemami zmian w realizacji polityki monetarnej w porównaniu z poprzednimi latami, kiedy pojawiały się trudności z utrzymaniem stabilnej koniunktury.
Po przerwie kawowej przeprowadzono długo oczekiwany wywiad z gościem z Argentyny, Federico Fernándezem, który poprowadziła Tania Rak (SFL). Tematyka rozmowy dotyczyła wątków ściśle powiązanych z sytuacją polityczną i gospodarczą we wspomnianym kraju Ameryki Południowej. Wywiad koncentrował się przede wszystkim na aspektach prezydentury Javiera Mileia, szczególnie w kontekście uwarunkowań, które doprowadziły do jego ostatniego, zdecydowanego zwycięstwa w wyborach. Dyskutowano również o tym, jak jego kampania prezydencka oraz uwypuklanie efektów prowadzonej polityki wpłynęły na ciągłe sukcesy polityczne wolnościowego prezydenta — mimo szeregu trudności instytucjonalnych. W dalszej części rozmowy poruszono zagadnienia związane z polityką wewnętrzną, ze szczególnym uwzględnieniem regulacji rynku mieszkaniowego i ich wpływu na możliwości wynajmu oraz rozwój tego sektora gospodarki. Kolejna część dyskusji skupiła się na konstruktywnej krytyce rządów Peronistów oraz na wskazaniu ich faszystowskich inspiracji. W ostatniej części wywiadu omówiono zmieniające się nastroje i preferencje polityczne w Argentynie na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, szczególnie w kontekście tego, jak doprowadziły one do finalnego zwycięstwa Mileia w wyborach prezydenckich.
Wydarzeniem finalizującycm XII Zjazd Austriacki była debata dotycząca zagadnień migracji. Po dwóch stronach stanęły dwa zespoły: dr Anna Gruhn i Mikołaj Pisarski oraz dr Dawid Megger i Łukasz Warzecha. Debatę moderował Marcin Branowski. Dyskusję rozpoczął Mikołaj Pisarski, który podkreślał zalety z realizacji migracji jako procesu, szzególnie uwzględniając jej wpływ na rozwój gospodarczy, wymianę kulturową, czy bezsensowność argumentów bazujących na szerokorozumianej “naturze ludzkiej”. Jako kolejny głos zabrał dr Megger, który sprostował stanowisko strony jaką reprezentował, nastomiast skupiał się na tym, jak prawa własności oraz wyłonione instytucje w ramach działania społeczeństwa, mogą wpływać na kształt dobrowolnej bądź ograniczonej migracji. Dalsza część dyskusji zostałą zrealizowana w oparciu o argumenty Dr Gruhn oraz Łukasza Warzechy. Ekspert IM zwróciła uwagę na to, że wielu imigrantów z Ukrainy i Białorusi są bardzo dobrze zintegrowani z Polakami, oraz sprawnie działają na rynku. Jako kolejny głos zabrał redaktor Warzecha, który podreślał aspekt tego, że w różnych okresach funckjonowania ludzkości zjawisko migracji musi być inaczej rozumiane. Ponadto, podkreślał to, jak istotne jest wzięcie pod uwagę aspektów wpłwu kultury imigrantów oraz wpływu na rozwój gospodarczy, który może być zarówno pozytywny, jak i negatywny.
Podsumowując, niezwykle intensywne przygotowania, które trwały już od końca lata, zaowocowały bezprecedensowo wysokim poziomem Zjazdu — zarówno w kwestiach organizacyjnych, jak i merytorycznych. Przez ten kilkumiesięczny okres kilkadziesiąt osób powiązanych z Instytutem Misesa oraz Students for Liberty Polska zorganizowało wydarzenie, podczas którego poszerzona oraz odświeżona formuła Zjazdu Austriackiego została zrealizowana nie tylko z rozmachem, ale i z odpowiednią dbałością o detale. Kwestie związane nie tylko z najważniejszymi aspektami, takimi jak tematyka wykładów, skład prelegentów, organizacja dojazdów czy zestawów dla uczestników, były przygotowane ze szczegółami, lecz również aspekty takie jak organizacja before- i afterparty, czy nawet obsługa mediów społecznościowych. A choć podczas Zjazdu jako takiego zapewne wiele osób widziało zewnętrzne manifestacje efektów pracy wielu z organizatorów, to z pewnością każdy zaangażowany w to przedsięwzięcie ma prawo twierdzić, że udało się zrealizować jedno z najlepszych tego typu wydarzeń w historii polskiego ruchu wolnościowego.
Strona merytoryczna oczywiście nie zawiodła — była na poziomie bardzo wysokim. Począwszy od zagadnień makroekonomicznych, po dyskusje na temat wolności migracji oraz skuteczności wolnego handlu i jego wkładu w rozwój gospodarczy, eksperci powiązani z takimi instytucjami jak Instytut Misesa, Forum Obywatelskiego Rozwoju, Students for Liberty Polska, Warsaw Enterprise Institute czy Stowarzyszenie Libertariańskie przedstawili gościom niezwykle rozbudowane i obfitujące w merytoryczne treści wystąpienia.
A co na koniec? Z pewnością bardzo ważna informacja! Kolejny, XIII już Zjazd Austricki odbędzie się w Katowicach, na tamtejszym Uniwersytecie Ekonomicznym. Serdecznie zapraszamy!
Zdjęcia: Instytut Misesa, SFL Polska
