Autor: David Howden
Źródło:mises.ca
Tłumaczenie: Patrycja Krzywda
Wersja PDF

depozytyJaką rolę odgrywają depozyty bankowe? Przeciętny klient postawiony przed takim pytaniem prawdopodobnie odparłby, że są one bezpieczną rezerwą na pokrycie jego wydatków. Spytaj o to samo bankiera, a odpowiedź będzie brzmiała mniej więcej: „finansują długoterminowe inwestycje — takie jak pożyczki hipoteczne”.

Rozbieżność między potrzebami deponentów a kaprysami bankierów jest chroniona przez prawo. W systemie rezerw cząstkowych depozyty są traktowane jako pożyczki udzielone bankom. Tym z kolei przysługuje prawo do swobodnego dysponowania w ten sposób otrzymanymi pieniędzmi (oczywiście z uwzględnieniem kilku przepisów, na przykład wymogu płynności finansowej).

Z punktu widzenia deponentów nie ma podstaw, by zbytnio martwić się o tak zwaną „pożyczkę”. W każdej chwili mogą oni zażądać zwrotu swoich pieniędzy. Jeżeli inwestycje banku okazały się nietrafne, lub też nie ma on w skarbcu wystarczająco dużo pieniędzy, aby zaspokoić żądanie deponenta, w grę wchodzi ubezpieczenie depozytu, dzięki któremu wszyscy wychodzą z takiej sytuacji cało.

Obrońcy bankowości opartej na rezerwach cząstkowych nie mają racji, twierdząc, że depozyty są „bezczynne”. W grupie tej panuje przekonanie, iż deponenci nie mają w danym momencie potrzeb związanych ze swoimi funduszami, więc oddają je bankom. Te zaś mają się powierzonymi pieniędzmi „zaopiekować” (lub zainwestować je) do momentu, gdy deponenci będą chcieli z nich skorzystać.

Faktycznie, na wielu kontach pieniądze leżą przez długi czas nietknięte. Wraz z żoną stale trzymamy na kontach 2500 USD, aby uniknąć płacenia miesięcznych opłat za prowadzenie rachunku. Prawdopodobnie nigdy nie skorzystamy z tych pieniędzy, chyba że w jakiejś awaryjnej sytuacji. Wszystko wskazuje na to, że są one bezczynne, więc bank nie wyrządziłby nikomu krzywdy, używając ich. Nie jesteśmy wyjątkiem, codziennie na kontach leżą biliony niewypłacanych dolarów. Z pewnością pieniądze są „bezczynne” i nikt nie odczułby ich braku, gdyby bank użył ich w produktywny sposób.

Austriacy są właściwymi ludźmi, by ocenić rolę depozytów bankowych w gospodarce. Wynika to z faktu, iż należą oni do wąskiej grupy ekonomistów, którzy rozumieją, co reprezentuje pieniądz i skąd bierze się jego użyteczność.

Pieniądz jest unikalnym dobrem zabezpieczającym nas przez niepewnością dnia jutrzejszego. Nie wiemy, kiedy będziemy zmuszeni do poniesienia wydatków, ani też jak wysokie one będą. Niepewność ta stanowi problem dla jednostki.  Wiemy, że w przyszłości będziemy musieli wydać pieniądze. Zagadką jest, kiedy to nastąpi i jaka suma będzie nam potrzebna.

W jednym z rozdziałów Ludzkiego działania Ludwig von Mises świetnie opisał jedyną sytuację, w której dopuszczalne byłoby nieposiadanie żadnej gotówki. Jest to przypadek, gdy jednostka jest całkowicie pewna swych przyszłych wydatków — zarówno co do ich terminów, jak i wysokości. Ponieważ jest to przypadek czysto teoretyczny, konkluzja Misesa brzmi: trzymamy nasze salda gotówkowe, aby uwolnić się od zmartwień o dzień jutrzejszy.

Obrońcy rezerw cząstkowych twierdzą, że w sprawie wypłat depozytów bankierzy mogą polegać na prawie wielkich liczb. Im więcej deponentów, tym większe prawdopodobieństwo, że bankier trafnie oceni czas i wysokość wypłaty. W ten sposób może rozważnie zarządzać depozytami. Część pieniędzy zainwestuje, część zachowa w rezerwie gwarantującej płynność finansową i wypłacalność. Wszyscy zyskują.

Tylko że deponent nie wie, kiedy będzie potrzebował swoich pieniędzy.

W jaki sposób miałby ocenić to bank?

Runy na banki dobrze obrazują tę rozbieżność. Deponent chce wypłacić swoje pieniądze, które powinny być mu wydane od ręki. (W końcu ma na to gwarancję prawną). Z kolei bank, będąc pewnym „bezczynności” złożonego depozytu, zrobił z niego użytek. Tak więc zanim nasz deponent odzyska pieniądze, będzie musiał poczekać, aż inwestycja banku przyniesie zysk.

Taka „zabawa w czekanie” może wydawać się uzasadniona. Jednak w gruncie rzeczy jest ona całkowicie niezgodna z oczekiwaniami deponenta w momencie, gdy wpłacał pieniądze do banku. Zgodnie z umową, mógł żądać ich wypłaty w obliczu nieprzewidzianych okoliczności. Najwidoczniej takie okoliczności wystąpiły, więc teraz chce wypłacić z banku dość pokaźną sumę. Potrzebuje tej gotówki natychmiast i był przekonany, że ma do niej swobodny dostęp. Jednak bank oraz prawo interpretują to nieco inaczej.

Parafrazując Miltona Friedmana: kto lepiej ode mnie wie, kiedy będę potrzebował moich pieniędzy? Banki funkcjonują w oparciu o założenie „bezczynności” depozytów. Klienci trzymają na kontach swoje oszczędności, ponieważ wierzą, że tam są nietykalne. Zachowując pieniądze z konta na czarną godzinę, deponent zabezpiecza się finansowo na przyszłość.

Gdyby tylko banki zdały sobie z tego sprawę i traktowały depozyty z należytą ostrożnością, moglibyśmy zapomnieć o nieprzyjemnym fenomenie runów na banki.

Jedna odpowiedź na „Howden: Depozyty bankowe nie są bezczynne”

  • Artykuł pisany chyba przez lunatyka.

    To klienci banków powinni być świadomi, że są:
    a) konta depozytowe, gdzie pieniądze leżą przez bank nietknięte, ale też nie procentują. Klient banku może w każdej chwili wybrać pieniądze.
    b) konta inwestycyjne, gdzie klient jest inwestorem, a bank jego przedstawicielem. Powinno być jasne, że nie w każdych okolicznościach klient będzie mógł wycofać swoje pieniądze oraz, że istnieje ryzyko ich utraty. W zamian konto jest oprocentowane.

    Z prostej rzeczywistości państwo stworzyło jak zwykle skomplikowany świat iluzji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Cytat:
  • Ludzkie działanie to zachowanie celowe. Możemy też powiedzieć: działanie to wola zrealizowana i przekształcona w czyn; to dążenie do celu; to rozmyślna reakcja podmiotu na bodźce i uwarunkowania zewnętrzne. Ludwig von Mises
Mecenasi
Wspieraj Nas>>
W maju wsparli nas:
Pan Neil Abragimowicz
Pan Dominik Aromiński
Pan Marcin Bałazy
Pan Adam Banys
Pan Bartosz Baranowski
Pan Marek Barciński
Pan Bartosz Bartoszko
Pan Michał Basiński
Pan Kamil Becmer
Pan Konrad Berkowicz
Pan Marek Bernaciak
Pan Wojciech Bielecki
Pan Bartosz Biernacki
Pan Sebastian Bigos
Pan Artur Tadeusz Birczyński
Pan Karol Bisewski
Pan Arkadiusz Bodura
Pan Tomasz Boguszewski
Pan Rafał Boniecki
Pan Tomasz Borkowski
Pani Dominika Buczek
Pan Arkadiusz Bykowski
Pan Marceli Chałubiński
Pan Robert Ciborowski
Pan Artur Czerwiński
Pan Marcin Dabkus
Pan Wojciech Dąbek
Pan Kamil Deleżuch
Pan Marcin Dengus
Pan Michał Dębowski
Pan Tomasz Dorau
Pan Stanisław Duda
Pan Tomasz Dworowy
Pan Gniewomir Dziadek
Pan Dariusz Dziadkowski
Pan Eugeniusz Flibrant
Pan Jarosław Garbowski
Pan Grzegorz Gawinowski
Pan Marek Gazda
Pan Łukasz Gąsowski
Pan Hubert Gebler
Pan Marcin Głombica
Pan Marcin Gmaj
Pan Adrian Gołosz
Pan Wiktor Gonczaronek
Pan Maciej Gorzelak
Pan Daniel Góra
Pan Karol Grodzicki
Pan Stanisław Gruszka
Pan Jarosław Grycz
Pan Mariusz Grzebielucha
Pan Kamil Grzebyta
Pan Adrian Grzemski
Pan Maciej Grzymkowski
Pan Karol Handzel
Pan Jacek Hecht
Pan Andrzej Heydel
Pan Patryk Hołub
Pan Tomasz Hrycyna
Pan Stanisław Hyrnik
Państwo Paulina i Przemysław Hys
Pan Robert Iwaszkiewicz
Pan Marcin Jaczewski
Pan Bartosz Jakusz
Pan Mirosław Janisz
Pan Konrad Janiec
Pan Łukasz Jasiński
Pan Dominik Jaskulski
Pan Paweł Jegor
Pan Tomasz Jetka
Pan Bartosz Jezierski
Pan Wojciech Jodłowski
Pan Gustaw Jokiel
Pan Dominik Jureczko
Pan Paweł Jurewicz
Pan Dariusz Kabarciński
Pan Krzysztof Karp
Pan Paweł Kasprowicz
Pan Michał Kawa
Pan Piotr Kazimierski
Pan Rafał Kensy
Pan Michał Klich
Pan Tomasz Kłosiński
Pan Jan Kłosiński
Pan Jan Kochman
Pan Tadeusz Kominek
Pan Kamil Kopeć
Pan Jan Kosmala
Pan Tomasz Kowalczewski
Pan Rafał Kowalczyk
Pan Marcin Kowalewski
Pan Bartosz Kowalski
Pan Michał Kozar
Pan Antoni Kozielewski
Pan Andrzej Koźlik
Pan Daniel Marcin Krawieczyński
Pani Joanna Kruk
Pan Karol Krzysiak
Państwo Agnieszka i Łukasz Krzymowscy
Pan Mateusz Kućka
Pan Wojciech Kukla
Pan Tomasz Kułaga
Pan Marcin Kurzeja
Pan Mateusz Kuska
Pan Witold Kwaśnicki
Pan Stanisław Kwiatkowski
Pan Szymon Loduchowski
Pan Maciej Lorenc
Pan Paweł Łagowski
Pan Adrian Łazarski
Pan Adrian Łukasik
Pan Mateusz Łukomski
Pan Jerzy Machowski
Pan Paweł Majdan
Pan Gracjan A. Majewski
Pan Tadeusz Malinowski
Pan Tomasz Malinowski
Pan Mateusz Małż
Pan Maciej Matwiejczuk
Pan Adam Mazik
Pan Miłosz Mazurkiewicz
Pan Dawid Megger
Pan Miłosz Mirowski
Pan Paweł Młynarek
Państwo Magdalena i Marcin Moroniowie
Pan Igor Mróz
Pan Piotr Musielak
Pan Maksym Mydłowski
Pan Błażej Naczyński
Pan Tomasz Netczuk
Pan Łukasz Niedziałek
Pan Konrad Niemotko
Pan Dawid Nowak
Pan Paweł Nowak
Pan Filip Nowicki
Pan Marek Oleszko
Pani Karolina Olszańska
Pan Rafał Opryszczko
Pan Zbigniew Ostrowski
Pan Adam Pajęcki
Pani Maria Papis
Pan Wojciech Peisert
Pan Łukasz Piątkowski
Pan Iwo Pietrala
Pan Mateusz Pigłowski
Pan Mikołaj Pisarski
Pani Agnieszka Płonka
Pan Rafał Podgórski
Pan Bartłomiej Podolski
Pan Alfred Podstolski
Pan Paweł Pokrywka
Pan Tomasz Polkowski
Pan Andrzej Pondarzewski
Pan Maciej Przepiórka
Pan Artur Puszkarczuk
Pan Michał Puszkarczuk
Pan Dominik Pytlewski
Pan Michał Rałowski
Pan Jacek Rusiecki
Pan Karol Rzepiela
Pan Jakub Sabała
Pan Michał Sałaban
Pan Mateusz Sawicki
Pan Maciej Seremek
Pan Paweł Sierzupowski
Pan Wojciech Siłko
Pan Jarosław Skoczylas
Pan Adam Skrodzki
Pan Michał Sobczak
Pan Radosław Sobieś
Pan Piotr Sowiński
Pan Maksymilian Spik
Pan Rafał Staniec
Pan Jan Stasiczak
Pan Piotr Szewc
Pan Władysław Szewc
Pan Łukasz Szostak
Pan Michał Szymanek
Pan Maciej Szymański
Pan Adam Ślązak
Pan Marek Świerk
Pan Jan Maria Talar
Pan Tomasz Trocki
Pan Krzysztof Turowski
Pan Jan Tyszkiewicz
Pani Anna Wajs
Pan Adam Wasielewski
Pan Osman Waroński
Pan Piotr Warzecha
Pan Aleksander Adam Wegner
Pan Marek Wiatroszak
Pan Karol Więckowski
Pan Jacek Wilk
Pan Jakub Wołoszyn
Pan Jacek Wołpiuk
Pan Michał Woźnikiewicz
Pan Paweł Wójtowicz
Pan Piotr Wrotny
Pan Tomasz Wyszogrodzki
Pan Karol Wyszyński
Pani Mariola Zabielska-Romaszewska
Pan Karol Zdybel
Pan Jakub Zelek
Pan Marek Zemsta
Pan Andrzej Zientek
Pan Dawid Zięba
Pan Aleksander Żarnowski
Pracownik Santander Bank
Łącznie otrzymaliśmy 29 345,82 zł . Dziękujemy wszystkim Darczyńcom!
Znajdź się na liście>>
Lista mecenasów>>