Autor: Maciej Grobelny
Wersja PDF

Praca licencjacka napisana pod kierunkiem prof. Leszka Patrzałka na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu

WSTĘP

Podatek dochodowy jest podatkiem, który z pewnością wywołuje najwięcej politycznych, ekonomicznych oraz społecznych emocji. Jest narzędziem z którym powszechnie stykają się zarówno obywatele, jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Jest przedmiotem sporów toczących się miedzy ekonomistami, prawnikami, socjologami, filozofami oraz zwykłymi obywatelami. Podatki z pewnością są akceptowane, jednak nie są lubiane. Wynika to z wielu powodów, z których najważniejszym jest fakt, iż podatki decydują w istotnym zakresie o zasobności portfeli osób fizycznych oraz sytuacji finansowej podmiotów gospodarczych.

Niniejsza praca stanowi przedstawienie poglądów wybranych przedstawicieli nauk ekonomicznych na system podatkowy z głównym naciskiem na progresywny podatek dochodowy od osób fizycznych. W pracy przedstawiono argumenty z różnych dziedzin nauki, mianowicie z pozycji nauk ekonomicznych, prawniczych oraz społecznych.

Praca jest próbą spojrzenia na zagadnienia podatkowe z perspektywy neoliberalnej, która dużą wagę przywiązuje do syntez, czyli przyczyn i konsekwencji opodatkowania. One będą główną myślą przewodnią dalszej analizy. Zważywszy, że w rozważanych na temat podatków dominuje styl myślenia, który można określić mianem etatystycznego, niniejsza praca siłą rzeczy musi mieć w wielu fragmentach charakter polemiczny. Im mocnej utrwalone są poglądy o konieczności istnienia skomplikowanego systemu podatkowego, tym trudniej przedstawić tezy przeciwne bez wchodzenia w polemikę z autorami poglądów krytykowanych, zwłaszcza gdy mają one niemalże status paradygmatu naukowego. Jak pisał Jean Baptiste Say, „analiza niedorzecznych koncepcji ekonomicznych mogłaby być czczą gadaniną gdyby nie fakt, że wiele rządów się do nich stosuje i gdyby poważni skądinąd i znani z erudycji autorzy, nie próbowali w swych książkach tego udowodnić”[1].

Celem pracy jest wykazanie, że progresywny podatek dochodowy, uznawany dość powszechnie za najważniejsze osiągniecie skarbowości, jest nieefektywny ekonomicznie, nieuzasadniony etycznie i szkodliwy politycznie. Podstawą ku temu będą argumenty z zakresu szeroko rozumianej analizy ekonomicznej z uwzględnieniem analiz matematycznych i psychologicznych oraz argumenty z zakresu analizy społecznej.

W rozdziale pierwszym przybliżono krótką historię podatku dochodowego, jego charakter oraz konstrukcję ze szczególnym uwzględnieniem budowy skali progresywnej oraz przedstawiono charakterystykę współczesnych systemów podatkowych na podstawie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W rozdziale drugim została zaprezentowana historia myśli ekonomicznej dotyczącej funkcji państwa, a co za tym idzie, funkcji finansów publicznych oraz funkcji podatków ze szczególnym uwzględnieniem różnic i sporów pomiędzy klasyczną szkoła liberalną, a rzecznikami interwencjonizmu państwowego. Za punkt wyjścia zostały przyjęcie z jednej strony poglądy „ojca ekonomii” Adama Smitha, a z drugiej Johna Stuarta Milla. Następnie poprzez analizę poglądów ich kontynuatorów, m.in. Johna Maynadra Keynesa, Ludwika von Misesa, Friedricha Augusta von Hayeka, czy współczesnych Miltona Friedmana i Thomasa Piketty’ego, zostały przedstawione poglądy przedstawicieli świata nauki oraz kierunków jakie reprezentowali na progresywny podatek dochodowy.

W rozdziale trzecim omówiono i poddano krytyce „rzekome” argumenty na rzecz progresji podatkowej, ze szczególnym uwzględnieniem argumentu „sprawiedliwości społecznej” oraz „równości ekonomicznej”. Omówiono również wady progresywnego opodatkowania, analizując poszczególne zarzuty wobec tego podatku. Następnie zgłębiono reakcje podatników na opodatkowanie. Poddano również analizie relację wysokości stawek podatkowych i wpływów budżetowych z punktu widzenia teorii Laffera oraz analizy zdolności płatniczej i teorii malejącej użyteczności krańcowej.

Cytaty przytaczanych w pracy autorów zostały tak wplecione w tok narracji, aby prawdy ekonomiczne uczyniły ją atrakcyjną dla czytelnika, gdyż jak twierdzi Ludwig von Mises: „prawdy ekonomiczne nie posiadają naturalnej siły upowszechniania się. Nie można wiec zakładać, że to co rozumne zwycięży tylko z racji swej rozumności. Skoro wiec racjonalne uzasadnienie wolnego rynku i niskich podatków nie daje gwarancji ich społecznej akceptacji, niezbędne jest stworzenie dla ich odpowiedniego uzasadnienia, mogącego oddziaływać na ludzką wyobraźnię. Trze ba prawda oprócz waloru słuszności posiadała jeszcze zaletę atrakcyjności, aby przemawiała nie tylko do umysłu, lecz i do emocji. Trzeba pomóc ludziom w wolnym wyborze i trzeba pomóc prawdzie, by wolny wybór jej nie ominął[2].

 

[1] J.B. Say, Traktat o ekonomii politycznej, PWN, Warszawa 1960, s. 765

[2] L. von Mises, Ludzkie działanie, Instytut Ludwiga von Misesa, Wrocław 2007, s. 755-756.

 

Całość pracy w formacie PDF

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Cytat:
  • Istnieją dwa różne rodzaje współpracy społecznej: współpraca wynikająca z umowy i koordynacji oraz współpraca polegająca na wykonywaniu poleceń i podporządkowaniu się lub hegemonii. Ludwig von Mises
Mecenasi
Wspieraj Nas>>
W październiku wsparli nas:
Pan Michał Basiński
Pan Marek Bernaciak
Pan Wojciech Bielecki
Pan Bartosz Biernacki
Pan Rafał Boniecki
Pani Dominika Buczek
Pan Mirosław Cierpich
Pan Marcin Dabkus
Pan Wojciech Dąbek
Pan Michał Dębowski
Pan Paweł Drożniak
Pan Tomasz Dworowy
Pan Wiktor Gonczaronek
Pan Jarosław Grycz
Pan Adrian Grzemski
Pan Maciej Grzymkowski
Pan Karol Handzel
Pan Tomasz Hrycyna
Państwo Paulina i Przemysław Hys
Pan Łukasz Jasiński
Pan Dominik Jaskulski
Pan Paweł Jegor
Pan Gustaw Jokiel
Pan Dominik Jureczko
Pan Paweł Jurewicz
Pan Jan Kłosiński
Pan Jan Kochman
Pan Sławomir Krawczyk
Pan Wojciech Kukla
Pan Tomasz Malinowski
Pan Miłosz Mazurkiewicz
Państwo Magdalena i Marcin Moroniowie
Pan Igor Mróz
Pan Mateusz Musielak
Pani Maksym Mydłowski
Pan Tomasz Netczuk
Pan Filip Nowicki
Pani Karolina Olszańska
Pan Zbigniew Ostrowski
Pan Arkadiusz Pierowski
Pan Mikołaj Pisarski
Pan Bartłomiej Podolski
Pan Paweł Pokrywka
Pan Artur Puszkarczuk
Pan Michał Puszkarczuk
Pan Jakub Sabała
Pan Adam Skrodzki
Pan Norbert Slenzok
Pan Michał Sobczak
Pan Radosław Sobieś
Pan Piotr Sowiński
Pan Jan Tyszkiewicz
Pani Anna Wajs
Pan Adam Wasielewski
Pan Waldemar Wilczyński
Pan Tomasz Wojtasik
Pan Jakub Wołoszyn
Pani Mariola Zabielska-Romaszewska
Pan Karol Zdybel
Pan Marek Zemsta
Pan Aleksander Żarnowski
Pracownik Santander Consumer Banku
Forum Obywatelskiego Rozwoju
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Łącznie otrzymaliśmy 9 447,94 zł. Dziękujemy wszystkim Darczyńcom!

Znajdź się na liście>>
Lista mecenasów>>