Autor: Robert P. Murphy
Źródło: consultingbyrpm.com
Tłumaczenie: Jan Fabiusz Wróbel
Wersja PDF

Jean_Clouet_-_Portrait_of_a_Banker1.Wstęp
W swej klasycznej formie (np. Mises 1998, Rothbard 2004) austriacka teoria cyklu koniunkturalnego (ATCK) skupia się na zaburzeniach struktury produkcji poprzez obniżenie poziomu „rynkowej” stopy procentowej, czy też stopy zysku, poniżej jej „naturalnego” poziomu. Mises i jego uczniowie naturalnie zdają sobie sprawę z tego, że w realnym świecie występuje wiele stóp procentowych, zależnych od długości pożyczki oraz ryzyka niewypłacalności kredytobiorcy. Mimo to, standardowe przedstawienie ATCK (np. Garrison 2001) wciąż opiera się na różnicy pomiędzy stopą „naturalną” a „rynkową”.

W swej pracy omówię implikacje, jakie dla tradycyjnej ATCK wynikają z faktów zachodzących w realnym świecie. Uważam, że misesowska teoria jest prawidłowa, a ekonomiści znający ATCK mogą sporo wnieść do współczesnych debat ekonomicznych. Jednak twierdzę też, że klasyczna ATCK musi zostać zaktualizowana w obliczu celnej krytyki, którą wysunął Piero Sraffa (1932a, 1932b).

Będę w tej pracy argumentował, że austriacy powinni rozwinąć konstrukcję stanu równowagi elastyczniejszą niż misesowska „gospodarka jednostajnie funkcjonująca” [w skrócie ERE, od Evenly Rotating Economy — przyp. tłum.] czy też, jak tego typu konstrukcje nazywają ekonomiści z mainstreamu, „statyczny stan równowagi”. Zamiast nauczać ATCK za pomocą ERE, austriacy powinni używać do tego ogólniejszej formuły — dynamicznego stanu równowagi. W takiej konstrukcji zarówno preferencje konsumentów, jak i dostępność surowców, czy postęp technologiczny mogą się zmieniać, ale są to zmiany w pełni przewidywalne, w związku z czym przedsiębiorcy nie osiągają czystego zysku. Jeśli austriacy będą trwać przy określaniu naturalnej stopy procentowej za pomocą ERE, ich wkład we współczesną dyskusję na temat rynków finansowych będzie znikomy. Poprzez poluzowanie sztywnych założeń ERE i pozwolenie na zmienność warunków będą w stanie zachować ducha teorii cyklów koniunkturalnych Misesa i Hayeka, wykorzystując jednocześnie swoją górującą teorię kapitału do oświecenia mainstreamowych ekonomistów.

Układ tej pracy przedstawia się następująco: Część druga rzuca nowe światło na debatę Hayek — Sraffa, żeby wytknąć poważne luki w koncepcji naturalnej stopy procentowej. W części trzeciej zaproponuję ogólniejszą konstrukcję stanu równowagi, tj. dynamiczny stan równowagi, w pełni zgodną z pracą Hayeka (1937) nt. międzyokresowej koordynacji planów. Pokażę jak Hayek mógł odpowiedzieć Sraffie, przedstawiając błędną alokację zasobów wynikającą z ekspansji kredytowej nawet w świecie bez jednej, naturalnej stopy procentowej.

Część czwarta skupia się na krzywej dochodowości i jej zastanawiającej zdolności przewidywania kryzysów. Wskażę, że ERE nie wniesie wiele w tym punkcie, jako że w ERE krzywa dochodowości jest z definicji płaska. Następnie użyję ATCK, aby wskazać mainstreamowych ekonomistom rozwiązanie zagadki tej krzywej.

W części piątej wykażę jeszcze jedną słabość misesowskiej konstrukcji: korzystając z ERE do odróżnienia zysków przedsiębiorcy od czystej stopy procentowej, austriacy mają problem w wyjaśnieniu czegoś tak prostego jak wyższe oprocentowanie obligacji korporacyjnych w stosunku do obligacji państwowych o tym samym terminie zapadalności. Te zależne od ryzyka rozbieżności przekazują nam cenne informacje o świecie, jednak aby móc zajmować się tak oczywistymi elementami rynku obligacji, austriacy działający w tradycji misesowskiej muszą zreformować zarówno swoją konstrukcję stanu równowagi, jak i swoje podejście do rozróżnienia czystych zysków od czystej stopy procentowej. Austriacy potrzebują tej nowej aparatury ekonomicznej, aby móc zmierzyć się z takimi kontrowersyjnymi tematami jak niedopasowanie terminów zapadalności [ryzykowna dla pożyczkodawcy praktyka zadłużania się na krótko, aby pożyczać na długo — przyp. tłum.]. Swoje wnioski przedstawię w części szóstej.

Całość pracy dostępna jest w wersji PDF

Jedna odpowiedź na „Murphy: Wielość stóp procentowych a austriacka teoria cyklu koniunkturalnego”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Cytat:
  • Pomyślny rozwój ludzkości zależy od dwóch czynników: od tego, czy ludzie wybitni będą mieli intelektualną moc tworzenia solidnych teorii ekonomicznych, oraz od tego, czy ci sami lub inni ludzie będą umieli je tak przedstawić, aby zostały zaakceptowane przez większość. Ludwig von Mises
Mecenasi
Wspieraj Nas>>
W październiku wsparli nas:
Pan Michał Basiński
Pan Marek Bernaciak
Pan Wojciech Bielecki
Pan Bartosz Biernacki
Pan Rafał Boniecki
Pani Dominika Buczek
Pan Mirosław Cierpich
Pan Marcin Dabkus
Pan Wojciech Dąbek
Pan Michał Dębowski
Pan Paweł Drożniak
Pan Tomasz Dworowy
Pan Wiktor Gonczaronek
Pan Jarosław Grycz
Pan Adrian Grzemski
Pan Maciej Grzymkowski
Pan Karol Handzel
Pan Tomasz Hrycyna
Państwo Paulina i Przemysław Hys
Pan Łukasz Jasiński
Pan Dominik Jaskulski
Pan Paweł Jegor
Pan Gustaw Jokiel
Pan Dominik Jureczko
Pan Paweł Jurewicz
Pan Jan Kłosiński
Pan Jan Kochman
Pan Sławomir Krawczyk
Pan Wojciech Kukla
Pan Tomasz Malinowski
Pan Miłosz Mazurkiewicz
Państwo Magdalena i Marcin Moroniowie
Pan Igor Mróz
Pan Mateusz Musielak
Pani Maksym Mydłowski
Pan Tomasz Netczuk
Pan Filip Nowicki
Pani Karolina Olszańska
Pan Zbigniew Ostrowski
Pan Arkadiusz Pierowski
Pan Mikołaj Pisarski
Pan Bartłomiej Podolski
Pan Paweł Pokrywka
Pan Artur Puszkarczuk
Pan Michał Puszkarczuk
Pan Jakub Sabała
Pan Adam Skrodzki
Pan Norbert Slenzok
Pan Michał Sobczak
Pan Radosław Sobieś
Pan Piotr Sowiński
Pan Jan Tyszkiewicz
Pani Anna Wajs
Pan Adam Wasielewski
Pan Waldemar Wilczyński
Pan Tomasz Wojtasik
Pan Jakub Wołoszyn
Pani Mariola Zabielska-Romaszewska
Pan Karol Zdybel
Pan Marek Zemsta
Pan Aleksander Żarnowski
Pracownik Santander Consumer Banku
Forum Obywatelskiego Rozwoju
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Łącznie otrzymaliśmy 9 447,94 zł. Dziękujemy wszystkim Darczyńcom!

Znajdź się na liście>>
Lista mecenasów>>