Autor: Frank Shostak
Źródło: mises.org
Tłumaczenie: Anna Wojtaś
Wersja PDF, EPUB, MOBI

Tekst z października 2014 r.

W sierpniu 2014 r. poziom zamówień na dobra kapitałowe nieprzeznaczone do celów wojskowych, z wyłączeniem samolotów, wzrósł o 0,6% po lipcowym spadku o 0,2%, i wyniósł 73,2 mld USD. Warto zwrócić uwagę, że po osiągnięciu poziomu 48 mld USD w maju 2009 r. zamówienia na dobra kapitałowe wykazują tendencję wzrostową.

Większość komentatorów zgadza się co do tego, że obserwowana poprawa świadczy o tym, iż firmy inwestują zarówno w zastępowanie obecnie posiadanych środków, jak i zupełnie nowe dobra kapitałowe, aby osiągnąć jeszcze większe wzrosty.

Wykres 1

kapitałowe
Odpowiedź na sytuację rynkową, czy działania Banku Centralnego?

Nie ulega wątpliwości, że wzrost jakości oraz ilości używanych narzędzi i maszyn (czyli dóbr kapitałowych) jest kluczowy dla zwiększenia ilości towarów i usług. Jednak czy zawsze jest to dobry znak dla wzrostu gospodarczego? Czy zawsze jest to korzystne dla procesu tworzenia dobrobytu?

Rozważmy przykład sytuacji, w której bank centralny angażuje się w luźną politykę pieniężną (pompowanie pieniądza oraz sztuczne obniżanie struktury stóp procentowych). Taki rodzaj polityki stwarza okazję dla różnego rodzaju mało produktywnych i sprzyjających powstawaniu „baniek” działań.

Aby mogły odnieść jakiś skutek, działania te wymagają rzeczywistego dofinansowywania, które odbywa się w wyniku luźnej polityki pieniężnej (kiedy tylko zostanie ona przyjęta, umożliwia pojawienie się różnorakich działań sprzyjających powstawaniu baniek spekulacyjnych).

Osoby zaangażowane w te działania są wczesnymi odbiorcami pieniędzy; mogą teraz zapewnić sobie wiele towarów i usług z puli rzeczywistego bogactwa. Osoby te zajmują się zamianą niczego w coś (podejmujący się działań sprzyjających powstawaniu baniek nie przyczyniają się do tworzenia rzeczywistego dobrobytu; jednak za pomocą pompowania pieniędzy w stanie uszczknąć coś z puli rzeczywistego bogactwa — jeszcze raz zauważmy, że osoby te nie mają swojego wkładu w jego budowanie).

Działania tworzące bańki spekulacyjne same w sobie również wymagają zastosowania pewnych narzędzi i maszyn (tj. dóbr kapitałowych). Zatem wykorzystywanie jakichkolwiek dóbr kapitałowych do tego rodzaju działań jest tak naprawdę przejawem trwonienia bogactwa. Przyczyną tego jest fakt, że użyte narzędzia i maszyny zostaną przeznaczone do produkcji towarów i świadczenia usług, które bez pomocy banku centralnego pompującego pieniądz nigdy nie ujrzałyby światła dziennego. Innymi słowy mamy tu do czynienia z niewłaściwą infrastrukturą.

Działania które nie przyczyniają się w jakikolwiek sposób do budowania dobrobytu, w rzeczywistości uszczuplają go (to z kolei prowadzi do ekonomicznego zubożenia). Im bardziej agresywna jest luźna polityka pieniężna banku centralnego, tym większe trwonienie dobrobytu, przy czym mniej rzeczywistego bogactwa pozostaje do dyspozycji tych, którzy rzeczywiście na nie pracują. W przypadku, gdy taka polityka utrzymuje się zbyt długo, może ona spowodować spowolnienie procesu budowania dobrobytu lub nawet jego zmniejszenie. Sytuacja ta może zapoczątkować poważny kryzys gospodarczy.

Wysoki poziom zamówień na dobra kapitałowe wskazuje na tworzenie się bańki

Jesteśmy zdania, że ogromny wzrost zamówień na dobra kapitałowe, jaki wystąpił od maja 2009 r., jest spowodowany niezwykle luźną polityką pieniężną Rezerwy Federalnej. Należy zwrócić uwagę na gwałtowne wahania naszego wskaźnika AMS[1], po których z pewnym opóźnieniem wystąpiły duże zmiany w poziomie zamówień na dobre kapitałowe.

Wzrost tempa przyrostu podaży pieniądza pociąga za sobą zwiększenie liczby zamówień środków trwałych, odpowiadający pojawieniu się większej liczby działań powodujących bańki. Podobnie, spadek tempa przyrostu podaży  pieniądza powoduje ograniczenie zamówień dóbr kapitałowych.

Wydaje nam się, że tendencja spadkowa, jaką charakteryzują się impulsy rozwojowe od października 2011 r. będzie się obecnie utrzymywać. Osoby zaangażowane w różnego rodzaju działania powodujące tworzenie baniek prawdopodobnie znajdą się pod presją. Spowolniony wzrost podaży pieniądza spowoduje również obniżony napływ środków rzeczywistego dobrobytu, uzyskiwanych z działalności przynoszącej rzeczywiste dochody.

W związku z tym najbliższe miesiące mogą okazać się trudne również w odniesieniu do zamówień środków trwałych. Tworzenie niewłaściwej infrastruktury nieco osłabnie — powstanie mniej piramid.

Wykres 2


[1] Austrian Money Supply — wskaźnik podaży pieniądza używany przez Franka Shostaka, zaliczający do podaży pieniądza gotówkę, depozyty prywatne w bankach i innych instytucjach zajmujących się oszczędnościami, oraz rządowe depozyty w bankach prywatnych i centralnych (przyp. tłum.).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Cytat:
  • Ludzie zwalczają standard złota, ponieważ wolny handel chcą zastąpić narodową autarkią, pokój wojną, swobody polityczne totalitarną wszechwładzą rządu. Ludwig von Mises
Mecenasi
Wspieraj Nas>>
W maju wsparli nas:
Pan Neil Abragimowicz
Pan Dominik Aromiński
Pan Marcin Bałazy
Pan Adam Banys
Pan Bartosz Baranowski
Pan Marek Barciński
Pan Bartosz Bartoszko
Pan Michał Basiński
Pan Kamil Becmer
Pan Konrad Berkowicz
Pan Marek Bernaciak
Pan Wojciech Bielecki
Pan Bartosz Biernacki
Pan Sebastian Bigos
Pan Artur Tadeusz Birczyński
Pan Karol Bisewski
Pan Arkadiusz Bodura
Pan Tomasz Boguszewski
Pan Rafał Boniecki
Pan Tomasz Borkowski
Pani Dominika Buczek
Pan Arkadiusz Bykowski
Pan Marceli Chałubiński
Pan Robert Ciborowski
Pan Artur Czerwiński
Pan Marcin Dabkus
Pan Wojciech Dąbek
Pan Kamil Deleżuch
Pan Marcin Dengus
Pan Michał Dębowski
Pan Tomasz Dorau
Pan Stanisław Duda
Pan Tomasz Dworowy
Pan Gniewomir Dziadek
Pan Dariusz Dziadkowski
Pan Eugeniusz Flibrant
Pan Jarosław Garbowski
Pan Grzegorz Gawinowski
Pan Marek Gazda
Pan Łukasz Gąsowski
Pan Hubert Gebler
Pan Marcin Głombica
Pan Marcin Gmaj
Pan Adrian Gołosz
Pan Wiktor Gonczaronek
Pan Maciej Gorzelak
Pan Daniel Góra
Pan Karol Grodzicki
Pan Stanisław Gruszka
Pan Jarosław Grycz
Pan Mariusz Grzebielucha
Pan Kamil Grzebyta
Pan Adrian Grzemski
Pan Maciej Grzymkowski
Pan Karol Handzel
Pan Jacek Hecht
Pan Andrzej Heydel
Pan Patryk Hołub
Pan Tomasz Hrycyna
Pan Stanisław Hyrnik
Państwo Paulina i Przemysław Hys
Pan Robert Iwaszkiewicz
Pan Marcin Jaczewski
Pan Bartosz Jakusz
Pan Mirosław Janisz
Pan Konrad Janiec
Pan Łukasz Jasiński
Pan Dominik Jaskulski
Pan Paweł Jegor
Pan Tomasz Jetka
Pan Bartosz Jezierski
Pan Wojciech Jodłowski
Pan Gustaw Jokiel
Pan Dominik Jureczko
Pan Paweł Jurewicz
Pan Dariusz Kabarciński
Pan Krzysztof Karp
Pan Paweł Kasprowicz
Pan Michał Kawa
Pan Piotr Kazimierski
Pan Rafał Kensy
Pan Michał Klich
Pan Tomasz Kłosiński
Pan Jan Kłosiński
Pan Jan Kochman
Pan Tadeusz Kominek
Pan Kamil Kopeć
Pan Jan Kosmala
Pan Tomasz Kowalczewski
Pan Rafał Kowalczyk
Pan Marcin Kowalewski
Pan Bartosz Kowalski
Pan Michał Kozar
Pan Antoni Kozielewski
Pan Andrzej Koźlik
Pan Daniel Marcin Krawieczyński
Pani Joanna Kruk
Pan Karol Krzysiak
Państwo Agnieszka i Łukasz Krzymowscy
Pan Mateusz Kućka
Pan Wojciech Kukla
Pan Tomasz Kułaga
Pan Marcin Kurzeja
Pan Mateusz Kuska
Pan Witold Kwaśnicki
Pan Stanisław Kwiatkowski
Pan Szymon Loduchowski
Pan Maciej Lorenc
Pan Paweł Łagowski
Pan Adrian Łazarski
Pan Adrian Łukasik
Pan Mateusz Łukomski
Pan Jerzy Machowski
Pan Paweł Majdan
Pan Gracjan A. Majewski
Pan Tadeusz Malinowski
Pan Tomasz Malinowski
Pan Mateusz Małż
Pan Maciej Matwiejczuk
Pan Adam Mazik
Pan Miłosz Mazurkiewicz
Pan Dawid Megger
Pan Miłosz Mirowski
Pan Paweł Młynarek
Państwo Magdalena i Marcin Moroniowie
Pan Igor Mróz
Pan Piotr Musielak
Pan Maksym Mydłowski
Pan Błażej Naczyński
Pan Tomasz Netczuk
Pan Łukasz Niedziałek
Pan Konrad Niemotko
Pan Dawid Nowak
Pan Paweł Nowak
Pan Filip Nowicki
Pan Marek Oleszko
Pani Karolina Olszańska
Pan Rafał Opryszczko
Pan Zbigniew Ostrowski
Pan Adam Pajęcki
Pani Maria Papis
Pan Wojciech Peisert
Pan Łukasz Piątkowski
Pan Iwo Pietrala
Pan Mateusz Pigłowski
Pan Mikołaj Pisarski
Pani Agnieszka Płonka
Pan Rafał Podgórski
Pan Bartłomiej Podolski
Pan Alfred Podstolski
Pan Paweł Pokrywka
Pan Tomasz Polkowski
Pan Andrzej Pondarzewski
Pan Maciej Przepiórka
Pan Artur Puszkarczuk
Pan Michał Puszkarczuk
Pan Dominik Pytlewski
Pan Michał Rałowski
Pan Jacek Rusiecki
Pan Karol Rzepiela
Pan Jakub Sabała
Pan Michał Sałaban
Pan Mateusz Sawicki
Pan Maciej Seremek
Pan Paweł Sierzupowski
Pan Wojciech Siłko
Pan Jarosław Skoczylas
Pan Adam Skrodzki
Pan Michał Sobczak
Pan Radosław Sobieś
Pan Piotr Sowiński
Pan Maksymilian Spik
Pan Rafał Staniec
Pan Jan Stasiczak
Pan Piotr Szewc
Pan Władysław Szewc
Pan Łukasz Szostak
Pan Michał Szymanek
Pan Maciej Szymański
Pan Adam Ślązak
Pan Marek Świerk
Pan Jan Maria Talar
Pan Tomasz Trocki
Pan Krzysztof Turowski
Pan Jan Tyszkiewicz
Pani Anna Wajs
Pan Adam Wasielewski
Pan Osman Waroński
Pan Piotr Warzecha
Pan Aleksander Adam Wegner
Pan Marek Wiatroszak
Pan Karol Więckowski
Pan Jacek Wilk
Pan Jakub Wołoszyn
Pan Jacek Wołpiuk
Pan Michał Woźnikiewicz
Pan Paweł Wójtowicz
Pan Piotr Wrotny
Pan Tomasz Wyszogrodzki
Pan Karol Wyszyński
Pani Mariola Zabielska-Romaszewska
Pan Karol Zdybel
Pan Jakub Zelek
Pan Marek Zemsta
Pan Andrzej Zientek
Pan Dawid Zięba
Pan Aleksander Żarnowski
Pracownik Santander Bank
Łącznie otrzymaliśmy 29 345,82 zł . Dziękujemy wszystkim Darczyńcom!
Znajdź się na liście>>
Lista mecenasów>>